ทำไม? สังคมถึงมองผู้ติดสารเสพติดเป็นผู้ร้าย - ภูฟ้าเรสท์โฮม

ปี 2559 มีการเสนอแนวคิดเพื่อแก้ปัญหาการติดยาเสพติดว่า สังคมเองควรจะมองผู้ป่วยติดยาเสพติดในมุมมองใหม่ จากที่เคยมองว่าผู้ป่วยติดยาเสพติดเป็นผู้ร้ายก็ใช้วิธีเลิกยาเสพติดแบบปรับเปลี่ยนทัศนคติเสียใหม่ เป็นการมองว่าเป็นผู้ป่วยที่ต้องเข้ารับการบำบัดฟื้นฟู ซึ่งหากพวกเขาบำบัดฟื้นฟูสมรรถภาพเรียบร้อยแล้วก็สามารถกลับคืนสู่สังคมเพื่อเริ่มต้นชีวิตใหม่กลับเป็นบุคลากรที่มีคุณภาพและสามารถสร้างประโยชน์ให้กับสังคมได้ นี่เป็นอีกแนวคิดหนึ่งที่จะช่วยแก้ไขปัญหายาเสพติดในสังคมไทยที่ดูเหมือนจะมีการแพร่ระบาดและทำลายบุคลากรที่ดีของประเทศชาติไปเป็นจำนวนมาก ซึ่งผลที่เกิดขึ้นคือคนในสังคมมีการปรับทัศนคติที่มีต่อผู้ป่วยในทางที่ดีขึ้น แต่จนถึงปัจจุบันก็ยังมีคนในสังคมเป็นจำนวนมากที่ยังมองผู้ป่วยติดยาเสพติดเป็นผู้ร้าย

ทำไมจึงเป็นเช่นนั้น ?

ต้องยอมรับว่าภาพที่เราเห็นผ่านสื่อโทรทัศน์ สื่อออนไลน์ หนังสือพิมพ์ และสื่ออื่น ๆ มักจะนำเสนอข่าวผู้ป่วยติดยาเสพติดที่มีอาการคลุ้มคลั่ง จับผู้อื่นเป็นตัวประกัน ไม่ทำงานทำการ ทำร้าย ปล้น ฆ่า ชิงทรัพย์ของผู้อื่น ฯลฯ ทำให้ภาพลักษณ์ของผู้ป่วยติดยาเสพติดติดลบเป็นอย่างมาก ทั้งที่ความจริงแล้ว ผู้ป่วยติดยาเสพติดที่มีอาการเหล่านั้น จัดเป็นส่วนน้อยมาก ในขณะที่มีผู้ป่วยติดยาเสพติดอีกเป็นจำนวนมากที่ยังต้องการความช่วยเหลือในการบำบัด และการบำบัดยาเสพติด ก็จะสามารถทำให้เขากลับคืนสังคมได้ในที่สุด ไม่เพียงเท่านั้นการปลูกฝังความคิดแบบขาวดำว่าคนเสพยาเสพติดเป็นคนไม่ดี ก็เหมือนจะฝังรากลึก ทำให้เมื่อเรารับรู้ว่าบุคคลใดเสพยาเสพติดแล้ว เขาคนนั้นจะต้องเป็นคนไม่ดีเป็นแน่ ทั้งที่ความจริงแล้ว แม้เป็นคนดีปกติทั่วไป ก็อาจจะพลาดพลั้งเข้าไปยุ่งเกี่ยวกับยาเสพติด โดยอาจจะเกิดจากความกดดันในชีวิตครอบครัว ชีวิตการทำงาน หรือชีวิตการเรียน และพวกเขาไม่สามารถหาทางออกได้จนหลงผิดไปใช้ยาเสพติดก็มีเป็นจำนวนมากเช่นเดียวกัน

แล้วจะเกิดผลกระทบอย่างไร ?

การที่สังคมมองว่าผู้ป่วยติดยาเสพติดเป็นผู้ร้าย จะส่งผลกระทบกับผู้ป่วยทั้งในด้านกำลังใจ และการกลับคืนสู่สังคม ในด้านกำลังใจนั้น ผู้ป่วยจะรู้สึกว่าไม่มีกำลังใจในการบำบัด เนื่องจากคิดว่าถึงบำบัดไปก็เท่านั้น เพราะเมื่อออกนอกศูนย์บำบัดยาเสพติดก็ไม่ได้รับการยอมรับจากคนในสังคม และมีโอกาสที่พวกเขาจะหวนกลับไปเสพยาเสพติดซ้ำเพื่อหลีกหนีความทุกข์นี้อีกครั้งด้วย ในส่วนของคนในสังคมเองก็จะเกิดความหวาดระแวงในตัวผู้ป่วยเช่นกัน ซึ่งจะสร้างผลเสียกับทั้งสองฝ่าย

แล้วจะทำอย่างไรได้บ้าง ?

เมื่อมีปัญหาดังนี้ นอกจากการรณรงค์เพื่อปรับทัศนคติที่มีต่อผู้ป่วยแล้ว สิ่งสำคัญอีกอย่างหนึ่งคือการใช้ชุมชนบำบัด โดยการให้ผู้ป่วยติดยาเสพติดใช้ชีวิตร่วมกัน เพื่อให้เกิดการเรียนรู้การอยู่ร่วมกับผู้อื่น แทรกด้วยการใช้กิจกรรมบำบัดยาเสพติด โดยเฉพาะกิจกรรมที่สามารถต่อยอดเป็นอาชีพให้กับผู้ป่วยติดยาเสพติดได้ในอนาคต การทำกิจกรรมอาสาต่าง ๆ ซึ่งผลลัพธ์ที่ได้จะทำให้ผู้ป่วยเรียนรู้การอยู่ร่วมกับผู้อื่น ทำให้สามารถปรับตัวได้เมื่อต้องกลับคืนสู่สังคมจริง ๆ อีกทั้งในส่วนของกิจกรรมที่ต่อยอดเป็นอาชีพนั้นจะทำให้ผู้ป่วยเกิดความภูมิใจในตัวเอง เพราะเห็นในสิ่งที่ตัวเองทำได้ มีเป้าหมายของชีวิตเมื่อบำบัดยาเสพติดเรียบร้อย อีกทั้งเมื่อกลับสู่สังคม คนรอบนอกจะเห็นว่าผู้ป่วยทำสิ่งที่เป็นประโยชน์ต่อตนเองและสังคมได้ ซึ่งจะทำให้คนในสังคมเปิดใจยอมรับผู้ป่วยมากขึ้นด้วย ซึ่งจะดีกับตัวผู้ป่วยเอง

ถึงแม้ปัจจุบันภาพผู้ร้ายของผู้ป่วยยาเสพติดจะยังไม่หายไป แต่ก็ถือว่ามีการเปลี่ยนแปลงทัศนคติของคนเลิกในสังค มที่มีต่อผู้ป่วยยาเสพติดไปเป็นอย่างมาก ซึ่งส่งผลดีต่อผู้ป่วยเองที่เชื่อมั่นในการกลับคืนสู่สังคมมากขึ้นและส่งผลดีต่อสังคมที่ได้บุคลากรที่สามารถทำประโยชน์ให้กลับสังคมกลับคืนด้วย