สารเสพติดธรรมชาติ คืออะไร? ความจริงที่ครอบครัวควรรู้เพื่อช่วยลูก

กัญชา ใบกระท่อม หรือสารสกัดจากพืชบางชนิด อาจทำให้หลายคนรู้สึกว่าไม่อันตรายเท่ายาเสพติดสังเคราะห์ เพราะมองว่าเป็นสิ่งที่มาจากธรรมชาติ จึงคิดว่า “เป็นแค่พืช คงไม่เป็นอะไรมาก” ความคิดเช่นนี้อาจทำให้หลายครอบครัวมองข้ามความเสี่ยงและไม่ทันสังเกตผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจากการใช้สารเหล่านี้

แต่ความจริงแล้ว สารออกฤทธิ์จากพืชบางชนิดสามารถส่งผลต่อสมอง ร่างกาย และพฤติกรรมได้ โดยผลกระทบจะแตกต่างกันไปตามชนิดของสาร ปริมาณที่ใช้ และลักษณะการใช้ การทำความเข้าใจความเสี่ยงอย่างถูกต้องจึงเป็นเรื่องสำคัญ เพื่อให้ครอบครัวสามารถสังเกตความผิดปกติและพาคนที่รักเข้ารับคำปรึกษาได้อย่างเหมาะสม

ร่วมปกป้องสุขภาพทางใจและคืนความมั่นคงให้ครอบครัวของคุณ ติดต่อเรา

สารเสพติดธรรมชาติ คืออะไร

สารเสพติดธรรมชาติ (Natural Drugs) คือยาเสพติดที่มาจากพืชหรือแหล่งธรรมชาติ ทั้งยาง ใบ ดอก ผล หรือเห็ด ผ่านการสกัดหรือแปรรูปเพียงเล็กน้อย ไม่ได้ผลิตด้วยกระบวนการสังเคราะห์ทางเคมีที่ซับซ้อน โดยสารเสพติดเหล่านี้ออกฤทธิ์กับระบบประสาทส่วนกลาง ซึ่งควบคุมการรับรู้ อารมณ์ ความคิด และพฤติกรรมของมนุษย์

เมื่อสารเสพติดธรรมชาติเข้าสู่ร่างกายทำให้ผู้ใช้ต้องเพิ่มปริมาณสารที่ใช้เพื่อให้ได้ผลแบบเดิม มีอาการอยากยาอย่างรุนแรงต่อเนื่อง และส่งผลให้สุขภาพทรุดโทรมลง

สารเสพติดธรรมชาติ ต่างจากสารเสพติดสังเคราะห์อย่างไร

สารเสพติดทั้งสองกลุ่มทำให้เกิดการเสพติดและส่งผลต่อร่างกายได้เหมือนกัน แต่มีจุดที่ต่างกันหลายด้าน ไม่ว่าจะเป็น

• แหล่งที่มา สารเสพติดธรรมชาติได้จากพืชหรือเห็ดโดยตรง หลายคนเลือกปลูกเองหรือสามารถหาได้ในพื้นที่ใกล้ตัว ส่วนสารเสพติดสังเคราะห์ ผลิตจากสารเคมีหลายชนิดในห้องปฏิบัติการหรือโรงงานผิดกฎหมาย
• ความเร็วในการออกฤทธิ์ สารเสพติดสังเคราะห์มักออกฤทธิ์เร็ว แรง และอยู่ในร่างกายนานกว่า ในขณะที่สารเสพติดธรรมชาติ ความเร็วขึ้นกับวิธีใช้ ทำให้หลายคนได้รับเกินขนาดโดยไม่ตั้งใจ
• ความเสี่ยงที่คาดเดายาก ปริมาณสารออกฤทธิ์ในพืชแต่ละต้นและแต่ละรูปแบบไม่เท่ากัน และมีการนำสารธรรมชาติไปผสมกับสารอื่น ซึ่งเสริมฤทธิ์กันจนอันตรายถึงชีวิต

สุดท้ายแล้ว สารเสพติดทั้งสองประเภทล้วนส่งผลต่อสมอง พฤติกรรม และการใช้ชีวิตของคนที่คุณรักได้ และบางครั้งความเปลี่ยนแปลงเหล่านี้อาจเกิดขึ้นทีละน้อย จนคนในครอบครัวไม่ทันสังเกตถึงความผิดปกติ

สารเสพติดธรรมชาติ มีอะไรบ้าง? พืชอันตราย 4 ชนิด เข้าถึงง่ายกว่าที่คิด

ตัวอย่างสารเสพติดธรรมชาติที่สามารถพบและเข้าถึงได้ง่ายในสังคมไทยมี 4 ชนิด ได้แก่ ฝิ่น กัญชา ใบกระท่อม และเห็ดขี้ควาย บางชนิดถูกควบคุมเป็นยาเสพติดให้โทษ บางชนิดมีกฎหมายเฉพาะกำกับ และบางชนิดมีการใช้ทางการแพทย์ภายใต้การดูแลของแพทย์ ดังนี้

กัญชา

สารเสพติดธรรมชาติจากพืชที่มีสารออกฤทธิ์ต่อระบบประสาท โดยส่วนที่มักถูกนำมาใช้ ได้แก่ ช่อดอก ใบ ยางเรซิน และสารสกัดในรูปน้ำมัน ซึ่งมีความเข้มข้นของสารออกฤทธิ์แตกต่างกัน สารสำคัญที่พบในกัญชามี 2 ชนิด ได้แก่

• THC (Tetrahydrocannabinol) ออกฤทธิ์ต่อจิตประสาท ทำให้เกิดอาการมึนเมา เคลิบเคลิ้ม และส่งผลต่อการรับรู้ ความจำ รวมถึงการตอบสนอง
• CBD (Cannabidiol) ไม่ทำให้เกิดอาการมึนเมา มีการนำมาใช้กับภาวะบางชนิดภายใต้การดูแลของแพทย์ ทั้งนี้ ประโยชน์และความเหมาะสมในการใช้ขึ้นอยู่กับข้อบ่งชี้และผลิตภัณฑ์ที่ใช้

รูปแบบการใช้ ตัวช่อดอกแห้งใช้สำหรับการสูบ ไอระเหยจากสารสกัดเข้มข้น หลายคนนำไปผสมในอาหาร ขนม และเครื่องดื่ม มีบทบาทในการรักษาบางโรค แต่ต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์ ผู้ป่วยหลายคนเริ่มจากเหตุผลทางการแพทย์ แล้วเปลี่ยนเป็นการใช้เพื่อความเคยชินจนพึ่งพาสารในที่สุด

อาการเมากัญชา ตาแดง ปากคอแห้ง หัวใจเต้นเร็ว วิงเวียน หิวมากผิดปกติ ความจำระยะสั้นและสมาธิลดลง การรับรู้เวลาและการทรงตัวผิดไป ในบางรายเกิดวิตกกังวลรุนแรง หวาดระแวง ใจสั่น หรือมีภาพหลอนและหูแว่ว

ข้อเสียของกัญชา

• สมองและการเรียนรู้ ความจำและสมาธิถดถอย กระทบการเรียนและการทำงาน
• สุขภาพจิต เสี่ยงต่อโรควิตกกังวล ซึมเศร้า และอาการทางจิต เช่น หลอน หวาดระแวง
• การเสพติด ทำให้ร่างกายดื้อสารและต้องเพิ่มปริมาณการใช้งานมากขึ้นเรื่อย ๆ เมื่อหยุดอาจหงุดหงิด นอนไม่หลับ และเบื่ออาหาร
• ชีวิตประจำวันและครอบครัว แยกตัว ขาดเรียน ขาดงาน เงินหาย ความไว้ใจในบ้านลดลงทีละน้อย

โทษทางกฎหมาย ปัจจุบันช่อดอกกัญชาเป็นสมุนไพรควบคุม ผู้ที่จำหน่ายโดยไม่ได้รับอนุญาตต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ส่วนผู้ได้รับใบอนุญาตที่ฝ่าฝืนเงื่อนไขอาจถูกพักใช้ใบอนุญาต 30–90 วัน และอาจถูกเพิกถอนใบอนุญาตหากกระทำผิดซ้ำในกรณีเดียวกัน นอกจากนี้ การสูบกัญชาจนก่อให้เกิดเหตุรำคาญและไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของเจ้าพนักงานท้องถิ่น อาจมีโทษจำคุกไม่เกิน 3 เดือน หรือปรับไม่เกิน 25,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

อ่านบทความเพิ่มเติม น้ำมันกัญชา คืออะไร สรรพคุณทางการแพทย์ และข้อควรระวังที่ต้องรู้

คนที่คุณรักสามารถเลิกได้ ถ้าได้รับความช่วยเหลือที่ถูกทาง ที่นี่

ฝิ่น

พืชที่เป็นต้นกำเนิดของยากลุ่มโอปิออยด์ (Opioid) ซึ่งมักถูกใช้ระงับปวดในทางการแพทย์ มีลักษณะเป็นก้อนสีน้ำตาลเข้มเมื่อแห้ง

รูปแบบการใช้ มีทั้งการสูบ การรับประทาน และการฉีดเข้าสู่ร่างกาย โดยขึ้นอยู่กับรูปแบบของสารที่นำมาใช้

อาการ ง่วงซึม เคลิบเคลิ้ม เฉื่อยชา ม่านตาหรี่เล็ก ท้องผูก คลื่นไส้ และเมื่อขาดยาจะปวดเมื่อยตามตัว น้ำมูกน้ำตาไหล ใจสั่น หงุดหงิด นอนไม่หลับ

โทษทางกฎหมาย ฝิ่นเป็นยาเสพติดให้โทษประเภท 2 ตามประมวลกฎหมายยาเสพติด การผลิต นำเข้า ส่งออก จำหน่าย หรือมีไว้ในครอบครองโดยไม่ได้รับอนุญาต มีโทษจำคุกไม่เกิน 10 ปี และปรับไม่เกิน 1,000,000 บาท หากมีพฤติการณ์เข้าข่ายความผิดร้ายแรงตามที่กฎหมายกำหนด อาจมีโทษจำคุกตั้งแต่ 1–15 ปี และปรับตั้งแต่ 100,000–1,500,000 บาท

ใบกระท่อม

สารเสพติดธรรมชาติจากไม้ยืนต้นพื้นถิ่นที่พบมากในภาคใต้ของประเทศไทย ใบมีสีเขียวเข้มเป็นมัน ก้านและเส้นใบมีสีเขียวหรือแดงตามสายพันธุ์

รูปแบบการใช้ เคี้ยวใบสด ชงหรือต้มเป็นน้ำ และมีการนำน้ำต้มใบไปผสมกับยาแก้ไอ น้ำอัดลม หรือยาเสพติดประเภทอื่น ๆ ซึ่งมักถูกเข้าใจผิดว่าเป็น "สูตรอ่อน" หรือ "สูตรปลอดภัย"

อาการ การใช้ในปริมาณน้อยอาจทำให้รู้สึกตื่นตัวมากขึ้น แต่เมื่อใช้มากหรือใช้ต่อเนื่อง จะมีอาการใจสั่น นอนไม่หลับ เบื่ออาหาร ท้องผูก ปากแห้ง ผิวคล้ำลง หงุดหงิดง่าย และอาจออกฤทธิ์คล้ายยากลุ่มโอปิออยด์

โทษทางกฎหมาย การจำหน่ายอยู่ภายใต้ข้อกำหนดตามพระราชบัญญัติพืชกระท่อม พ.ศ. 2565 การนำเข้าและส่งออกใบกระท่อมต้องได้รับอนุญาต หากฝ่าฝืนมีโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ นอกจากนี้ ผู้ที่ขายใบกระท่อมให้ผู้มีอายุต่ำกว่า 18 ปี สตรีมีครรภ์ หรือสตรีให้นมบุตร มีโทษปรับไม่เกิน 30,000 บาท ส่วนการขายในสถานที่หรือด้วยวิธีการที่กฎหมายห้าม มีโทษปรับไม่เกิน 50,000 บาท และการบริโภคใบกระท่อมที่ปรุงหรือผสมกับสารที่กฎหมายกำหนด อาจมีโทษปรับไม่เกิน 50,000 บาท

อย่าปล่อยให้ความกังวลผ่านไปโดยไร้ทางออก รับคำปรึกษาอย่างเป็นส่วนตัว สอบถามเรา

เห็ดขี้ควาย

เห็ดขนาดเล็ก ก้านเรียวยาว หมวกสีน้ำตาลอ่อนถึงเหลือง มักพบขึ้นตามมูลสัตว์ในช่วงฤดูฝน มีส่วนประกอบของสารไซโลไซบิน (Psilocybin) และไซโลซิน (Psilocin) ซึ่งออกฤทธิ์หลอนประสาท ทำให้การรับรู้เปลี่ยนแปลง และอารมณ์แปรปรวน

รูปแบบการใช้ มักนำมารับประทานทั้งในรูปเห็ดสด เห็ดแห้ง ต้มเป็นน้ำชา หรือผสมในอาหารและเครื่องดื่ม ซึ่งทำให้ผู้ใช้ประเมินปริมาณสารที่ได้รับได้ยากมาก

อาการ การรับรู้ผิดปกติ เห็นภาพหรือสีสันบิดเบี้ยว สับสน อารมณ์แปรปรวน คลื่นไส้ อาเจียน และอาจเกิดความหวาดกลัวหรือหวาดระแวงอย่างรุนแรงในบางราย

โทษทางกฎหมาย จัดเป็นยาเสพติดให้โทษประเภท 5 ผู้เสพมีโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ส่วนผู้ผลิต นำเข้า ส่งออก จำหน่าย หรือครอบครองโดยไม่ได้รับอนุญาต มีโทษจำคุกไม่เกิน 5 ปี และปรับไม่เกิน 500,000 บาท หากกระทำเพื่อการค้าหรือทำให้เกิดการแพร่กระจายในกลุ่มประชาชน มีโทษจำคุกตั้งแต่ 1–15 ปี และปรับตั้งแต่ 100,000–1,500,000 บาท

ความเข้าใจผิดที่อันตรายที่สุด: "ยาจากธรรมชาติ" ไม่ได้แปลว่าปลอดภัย

สารจากพืชออกฤทธิ์ต่อสมองได้รุนแรงไม่ต่างจากสารสังเคราะห์ เพราะสารเหล่านี้เข้าไปรบกวนระบบให้รางวัลของสมอง ทำให้รู้สึกดี ผ่อนคลาย หรือตื่นตัวชั่วคราว เมื่อใช้ต่อเนื่อง สมองจะปรับตัวจนต้องใช้มากขึ้นเพื่อให้ได้ความรู้สึกเดิม และเมื่อขาดสารก็เกิดอาการอยากยา หงุดหงิด นอนไม่หลับ ยิ่งใช้นานยิ่งเสี่ยงเสพติดทั้งทางร่างกายและจิตใจ

ผลกระทบของยาเสพติด ไม่ได้หยุดอยู่ที่ผู้ใช้เพียงคนเดียว แต่ยังส่งผลต่อความสัมพันธ์ในบ้านที่เริ่มผุพังเพราะความไม่ไว้ใจ เงินและของหาย ชีวิตการเรียน การงาน และสังคมถดถอยลงเรื่อย ๆ รวมถึงอาจเกิดปัญหาทางกฎหมายตามมา

Phufa Enterprise ฟื้นฟูสารเสพติดด้วยธรรมชาติ พร้อมดูแลและรักษาความลับของครอบครัว

สารเสพติดธรรมชาติ ไม่ว่าจะเป็นฝิ่น กัญชา ใบกระท่อม หรือเห็ดขี้ควาย ล้วนมีสารออกฤทธิ์ที่ส่งผลต่อสมอง อารมณ์ และพฤติกรรม ไม่ได้ปลอดภัยอย่างที่หลายครอบครัวเข้าใจ ยิ่งใช้ต่อเนื่องยิ่งเสี่ยงเสพติดทั้งกายและใจ และอันตรายเพิ่มขึ้นเมื่อใช้ร่วมกับสารเสพติดประเภทอื่น ๆ ครอบครัวจึงมองพวกเขาเป็นผู้ป่วยที่ต้องการการดูแล ไม่ใช่การรอจนถึงวันที่มีเหตุการณ์เกินควบคุม

Phufa Enterprise ศูนย์ฟื้นฟูยาเสพติดที่เข้าใจความกังวลของครอบครัว เราเชื่อว่าพวกเขาต้องการความเข้าใจและการดูแลที่เหมาะสม เราดูแลตั้งแต่การประเมินอาการ การบำบัดผู้ติดยาเสพติด การทำครอบครัวบำบัดที่ช่วยให้คนในบ้านเข้าใจโรค สื่อสารกันได้ดีขึ้น โดยใช้เทคนิค Motivational Interviewing ควบคู่กับการบำบัดด้วย CBT (Cognitive Behavioral Therapy) ที่ช่วยให้ผู้ป่วยเข้าใจความเชื่อมโยงระหว่างความคิด อารมณ์ และพฤติกรรม พร้อมฝึกวิธีรับมือกับความเครียดและสิ่งกระตุ้นที่อาจนำไปสู่การกลับไปใช้สารเสพติดซ้ำ ข้อมูลของผู้ป่วยและครอบครัวได้รับการรักษาเป็นความลับ เพื่อคืนคนที่คุณรักกลับสู่ครอบครัว

อ่านบทความเพิ่มเติม

GHB คืออะไร ? "ความอันตรายที่ควบคุมไม่ได้ด้วยตัวเอง"

คาร์เฟนทานิล ยาอันตรายที่สุดในโลก สิ่งที่พ่อแม่ต้องรู้เพื่อช่วยลูก

ยาเสียสาว คืออะไร มีกี่ประเภท พร้อมวิธีสังเกตและป้องกันตัว

เรียบเรียงโดย

คุณภูผา ภูวดลอานนท์

กรรมการผู้จัดการ บริษัท ภูฟ้า เอ็นเตอร์ไพรส์ จำกัด

ผู้ผ่านการรับรอง ICAP I (International Certified Addiction Professional) และ Universal Treatment Curriculum (UTC) Modules 1–8 ด้านการบำบัดรักษาผู้มีปัญหาการใช้สารเสพติด พร้อมผ่านการอบรม Cognitive Behavioral Therapy (CBT) จากสถาบันบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดแห่งชาติบรมราชชนนี กรมการแพทย์

ความรักของพ่อแม่คือแรงผลักดันที่ดีที่สุด ให้เราเป็นส่วนหนึ่งของการฟื้นฟู ภูฟ้า เอ็นเตอร์ไพรส์ รักษาความลับ คืนคนรักกลับครอบครัว

Tel: 1522

LINE:@phufaresthome

Email:contact@phufaenterprise.com

คำถามที่พบบ่อย

สารเสพติดธรรมชาติมีอะไรบ้าง?

สารเสพติดธรรมชาติที่พบบ่อยในสังคมไทยมี 4 ชนิดหลัก ได้แก่ กัญชา ฝิ่น ใบกระท่อม และเห็ดขี้ควาย ทั้งหมดเป็นสารที่ได้จากพืชหรือเห็ดโดยตรง และออกฤทธิ์ต่อระบบประสาทส่วนกลาง ทำให้เกิดการเสพติดและส่งผลต่อสมองได้

สารเสพติดธรรมชาติอันตรายน้อยกว่าสารเสพติดสังเคราะห์จริงไหม?

แม้ว่าสารเสพติดสังเคราะห์ออกฤทธิ์เร็วและแรงกว่า แต่สารเสพติดธรรมชาติก็ทำให้เสพติด ทำลายสมอง และก่อให้เกิดอาการทางจิตได้เช่นกัน เพราะความเข้มข้นของสารในพืชไม่คงที่ และมักถูกนำไปผสมกับสารอื่น จึงคาดเดาอันตรายได้ยาก

การเข้ารับการฟื้นฟูควรเป็นความลับหรือไม่?

Phufa Enterprise เราให้ความสำคัญกับการเคารพสิทธิและความเป็นส่วนตัวของผู้เข้ารับการฟื้นฟู เราเข้าใจว่าการตัดสินใจเข้ารับการบำบัดไม่ใช่เรื่องง่าย และผู้เข้ารับบริการทุกคนควรมีพื้นที่ที่รู้สึกสบายใจ ไม่ต้องกังวลว่าจะถูกตีตราหรือตัดสินจากคนรอบข้าง เพื่อให้คุณหรือคนที่คุณรักสามารถกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างเต็มที่

กัญชาเป็นสารเสพติดธรรมชาติที่อันตรายน้อยกว่าสารสังเคราะห์จริงไหม?

กัญชา คือสารเสพติดธรรมชาติมีสาร THC ที่ออกฤทธิ์ต่อจิตประสาท การใช้ต่อเนื่องหรือในปริมาณมากอาจนำไปสู่การเสพติด อาการวิตกกังวล หวาดระแวง ภาพหลอน และกระทบความจำและการเรียนรู้ การใช้กัญชาในทางการแพทย์ ต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์เท่านั้น

แหล่งอ้างอิง

• https://webportal.bangkok.go.th/public/lab/page/main/2162/0/1/info/60062
• https://www.huayyaijiw.go.th/select_news.php?news_id=764
• https://www.nakhonsawan-oak.go.th/news_detail?hd=2&id=232222