เตือนภัยผู้ปกครอง เมื่อยาเสพติดเข้าถึงง่ายแค่ปลายนิ้ว

ในยุคดิจิทัลที่การเข้าถึงข้อมูลและสินค้าต่างๆ ผ่านโลกออนไลน์กลายเป็นเรื่องที่ง่ายดายในชีวิตประจำวันแบบนี้ “ยาเสพติด” ก็เป็นอีกหนึ่งสิ่งที่สามารถเข้าถึงได้ง่ายขึ้นเช่นเดียวกัน การเฝ้าระวังเรื่องยาเสพติดโดยเฉพาะในกลุ่ม วัยรุ่น จึงสำคัญอย่างยิ่ง

ทำไมยาเสพติดจึงเข้าถึงได้ง่ายขึ้น?

วัยรุ่นในปัจจุบันมักจะใช้เวลาไปกับโลกออนไลน์ ไม่ว่าจะเป็นการสื่อสารผ่านทางช่องทางแพลตฟอร์มออนไลน์ การค้นหาข้อมูลต่างๆ หรือการซื้อขายสินค้าผ่านทางช่องทางออนไลน์ โดยปัจจุบันมากกว่าร้อยละ 90 ของวัยรุ่นและเยาวชนนั้นสามารถเข้าถึงอินเทอร์เน็ตได้ ทำให้สื่อออนไลน์กลายเป็นส่วนหนึ่งที่สำคัญต่อชีวิต

จากความสะดวกสบายในการติดต่อสื่อสารและการซื้อสินค้าผ่านช่องทางออนไลน์กลายเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตของคนในยุคดิจิทัล ขณะเดียวกันสิ่งอำนวยความสะดวกสบายเหล่านี้กลับถูกนำไปใช้เป็นอีกช่องทางในขบวนค้ายาเสพติดหรือแม้กระทั่งสิ่งผิดกฎหมายหลายๆอย่างที่ถูกลักลอบจัดจำหน่ายในทางออนไลน์ ทำให้การเข้าถึงยาเสพติดหรือสิ่งผิดกฎหมายนั้นง่ายขึ้นแค่ปลายนิ้ว ทำให้ปัจจุบันการซื้อขายยาเสพติดผ่านช่องทางออนไลน์เป็นที่นิยมขึ้นเรื่อยๆ โดยกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงที่สามารถเข้าถึงยาเสพติดได้ง่ายคือกลุ่มอายุ 16-29 ปี เนื่องจากเป็นกลุ่มที่เข้าถึงข้อมูลในโลกออนไลน์มากที่สุด

จากสถิติที่ผ่านมานั้นสะท้อนให้เห็นว่าตลาดยาเสพติดออนไลน์ได้เติบโตอย่างรวดเร็ว จากผลวิจัยตลาดการค้ายาเสพติดในประเทศไทย ในปี 2564 พบว่ามีผู้ใช้บัญชีออนไลน์(User) ที่ค้ายาเสพติดจำนวน 1,630 ยูสเซอร์ มีการซื้อ-ขาย ยาบ้า, ยาอี และ เคตามีน สูงที่สุด ต่อมาในปี 2565 พบว่ามียูสเซอร์ค้ายาเสพติดเพิ่มขึ้นเป็น 1,909 ยูสเซอร์ โดยพบว่าชนิดของยาเสพติดที่มีความต้องการในตลาดออนไลน์มากที่สุดในปีนั้นคือ เฮโรอีน ยาบ้า ยาอี ยาไอซ์ และเห็ดเมา นอกจากนี้ยังมีค็อกเทลยาเสพติดหรือยาเสพติดสูตรผสม ที่เป็นที่นิยมในตลาดออนไลน์อีกด้วย

ช่องทางไหนที่นิยมใช้ซื้อขายยาเสพติดออนไลน์?

ในขบวนการค้ายาเสพติดออนไลน์นั้นผู้ค้าจะใช้หลายช่องทางในการจำหน่ายยาเสพติดหรือสารออกฤทธิ์ผิดกฎหมาย ไม่ว่าจะเป็นการขายในแพลตฟอร์มออนไลน์อย่างโจ่งแจ้ง เช่น ทวิตเตอร์หรือเอ็กซ์(X), Facebook, Instagram, E-Market place, Tiktok, เกมส์ออนไลน์ เป็นต้น นอกจากนี้ยังมีการซื้อขายผ่าน Dark Web หรือช่องทางเฉพาะกลุ่มที่ต้องมีการเข้ารหัสเพื่อให้การตามเส้นทางซื้อขายยากขึ้น โดยวิธีการติดต่อซื้อขายส่วนใหญ่จะติดต่อผ่านการส่งข้อความส่วนตัวในแอปพลิเคชันนั้นๆ

ซึ่งขบวนการซื้อขายยาเสพติดนั้นก็ได้พัฒนาตามเทคโนโลยีหรือเทรนด์ยุคปัจจุบันอย่างต่อเนื่อง ไม่ว่าจะเป็น การจัดโปรโมชั่น การแจกให้ทดลอง ลดราคาช่วงเทศกาลต่างๆ การสะสมแต้ม การเก็บเงินปลายทาง แต่ในการชำระเงินผ่านทางออนไลน์นั้นผู้ค้ามักจะไม่รับชำระเงินผ่านการโอนเงินออนไลน์หรือเน็ตแบงค์เนื่องจากป้องกันการสอบสวนขยายผลจากเส้นทางธุรกรรมการเงิน

ในปี 2566 นางสาว กนิษฐา ไทยกล้า นักวิจัย สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สุขภาพ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ระบุว่า ผู้เสพและผู้ค้าจะใช้การชำระผ่านแอปพลิเคชันที่เป็น online wallet เป็นวิธีที่ทำให้ยากต่อการตรวจสอบมากขึ้นกว่าเดิม หรืออาจจะมีการชำระด้วยสกุลเงินดิจิทัลบ้าง เช่น คริปโตเคอร์เรนซี หรือบิตคอยน์ แต่ยังไม่ได้เป็นช่องทางที่นิยมในการชำระ นอกจากนี้ยังมีระบบให้วางเงินดาวน์สำหรับผู้ที่สั่งซื้อยาเสพติดล็อตใหญ่

วิธีสังเกตว่าลูกซื้อยาเสพติดออนไลน์หรือไม่?

สถานการณ์ปัจจุบันที่เยาวชนและวัยรุ่นสามารถเข้าถึงโลกอินเทอร์เน็ตได้อย่างง่ายดาย มีโอกาสสูงที่อาจจะได้รับข้อมูลหรือโฆษณาชวนเชื่อของสารเสพติดจากกลุ่มผู้ค้ายาเสพติดออนไลน์ อาจส่งผลให้เกิดความรู้สึกอยากรู้อยากลอง และอาจตกเป็นเหยื่อของขบวนการค้ายาเสพติดออนไลน์ได้ โดยวัยรุ่นที่ซื้อยาเสพติดผ่านทางออนไลน์อาจมีพฤติกรรมที่สังเกตได้เบื้องต้น ดังต่อไปนี้

• มีการใช้เงินในการสั่งของทางออนไลน์มากจนผิดปกติ
• หลีกเลี่ยงไม่ให้ผู้ปกครองเห็นพัสดุ
• นัดรับพัสดุในยามวิกาล
• มีแอปพลิเคชันที่แปลกใหม่ หรือไม่เคยเห็นมาก่อน
• มีการแอบใช้โทรศัพท์ในที่ลับตาคนบ่อยครั้ง

การเปลี่ยนแปลงของพฤติกรรม

• เก็บตัว หลีกเลี่ยงการทำกิจกรรมร่วมกับครอบครัว
• หงุดหงิดง่าย
• สุขภาพร่างกายแย่ลง ซูบผอม
• ละเลยด้านสุขอนามัยของตัวเอง
• การกินและการนอนผิดปกติ เช่น ไม่อยากอาหาร นอนไม่หลับ

ทั้งนี้หากสงสัยว่าลูกติดยาเสพติดหรือมีการสั่งซื้อยาเสพติดทางออนไลน์ สิ่งที่ผู้ปกครองควรทำคือการตั้งสติ และใช้เหตุผลเพื่อการสื่อสารกับลูกแทนการดุด่า หรือกล่าวโทษลูกด้วยถ้อยคำรุนแรง ชี้ให้เห็นถึงโทษของยาเสพติด และค่อยๆหาทางออกร่วมกันโดยไม่แสดงออกถึงความรีบร้อน เพื่อไม่ให้ลูกรู้สึกโดดเดี่ยวหรือรู้สึกว่าตนเป็นตัวปัญหา

การซื้อขายยาเสพติดในออนไลน์ “ผิดกฎหมาย” อย่างไร

บทกำหนดโทษสำหรับการกระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดไม่จำเป็นต้องเป็นการซื้อขายผ่านตัวบุคคลเท่านั้น กฎหมายได้ครอบคลุมการกระทำผ่านระบบออนไลน์ในทุกรูปแบบ โดยผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับขบวนการซื้อขายยาเสพติดออนไลน์ มีความผิดตามกฎหมายและมีบทกำหนดโทษ ดังต่อไปนี้

• การส่งยาเสพติดให้ผู้ซื้อในประเทศ มีความผิดฐานจำหน่าย มีโทษสูงสุดคือ จำคุกตลอดชีวิตและปรับ 1,000,000 – 5,000,000 บาท หรือประหารชีวิต
• การส่งยาเสพติดไปยังผู้ซื้อในต่างประเทศ มีความผิดฐานส่งออก
• ผู้รับยาเสพติด มีความผิดฐานครอบครองยาเสพติด
• การส่งสิ่งผิดกฎหมายทางไปรษณีย์ (สำหรับผู้ประกอบการ) หากตรวจสอบพบว่ามีส่วนเกี่ยวข้อง มีโทษปรับ ตั้งแต่ 10,000 - 50,000 บาท นอกจากนี้ยังถูกเพิกถอนใบอนุญาตชั่วคราว 30 วัน ในเบื้องต้น
• ในกรณีที่มีการโพสรูปภาพเพื่อขายยาเสพติด จะมีความผิดฐาน “โฆษณายาเสพติดให้โทษ” ระวางโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับตั้งแต่ 20,000 - 200,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และหากทำอย่างต่อเนื่องมีโทษปรับวันละ ไม่เกิน 5,000 บาท หรือไม่เกิน 2 เท่าของค่าใช้จ่ายที่ใช้ในการโฆษณาตลอดระยะเวลาที่ยังฝ่าฝืน

วัยรุ่นกับยาเสพติดนั้นเป็นสิ่งที่ต้องเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิดเนื่องจากเป็นวัยที่ใช้สื่อออนไลน์เป็นเวลานานต่อวัน แม้เพียงความอยากรู้อยากลองเล็กน้อยของวัยรุ่น ก็อาจกลายเป็นจุดเริ่มต้นของปัญหาที่ยากจะแก้ไขได้ในภายหลัง การที่ผู้ปกครองเปิดใจ พูดคุย และใส่ใจพฤติกรรมของลูกอย่างสม่ำเสมอ ถือเป็นเกราะป้องกันด่านแรก ที่ช่วยลดโอกาสที่เด็กจะก้าวเข้าสู่เส้นทางที่ผิดพลาด

อย่างไรก็ตาม หากพบว่าลูกหรือคนในครอบครัวเริ่มมีพฤติกรรมเสี่ยง หรืออาจเกี่ยวข้องกับสารเสพติด ควรวางแผนมองหาทางออกที่ถูกต้อง ไม่ว่าจะเป็นการพูดคุยกันภายในครอบครัว ปรึกษาผู้ชำนาญการด้านการบำบัดยาเสพติด หรือศูนย์บำบัดยาเสพติด เพราะการเดินถูกทางตั้งแต่จุดเริ่มต้นนั้น สามารถช่วยให้คนที่คุณรักออกจากวังวนของยาเสพติดได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน ติดต่อรับคำปรึกษาจากผู้ชำนาญการด้านการบำบัดยาเสพติดของภูฟ้าเรสท์โฮม โทร 1522