เฮโรอีน คืออะไร? อาการและวิธีการบำบัด
02 กุมภาพันธ์ 2567
เฮโรอีน ที่กลุ่มผู้เสพมักจะเรียกในนามว่า “ผงขาว” หรือ “เเค็ป” ยาเสพติดอีกชนิดที่ออกฤทธิ์ร้ายเเรงอันตรายถึงชีวิตโดยตรง เสพเพียงครั้งเดียวก็ติดได้!
เฮโรอีน (Heroin) คืออะไร
เฮโรอีน (Heroin) มีชื่อในทางวิทยาศาสตร์ว่า ไดอาเซททิลมอร์ฟีน (diacetylmorphine) จัดอยู่ในกลุ่มยาเสพติดให้โทษประเภทที่ 1(ประเภทร้ายแรง) ตามประมวลกฎหมายยาเสพติด เป็นสารสังเคราะห์ในกลุ่มเดียวกันกับ ฝิ่น และมอร์ฟีน ลักษณะโดยทั่วไปของเฮโรอีนจะเป็นผงสีขาว สีนวล หรือสีครีม ไม่มีกลิ่น มีรสขม
รู้จักกับยาเสพติดแบบฉีด
เฮโรอีนเป็นยาเสพติดที่มีวิธีเสพหลากหลาย และหนึ่งในนั้นคือการฉีดเข้าเส้นเลือด ซึ่งออกฤทธิ์เร็วและรุนแรงเป็นพิเศษ การรู้จักรูปแบบและลักษณะของเฮโรอีนแต่ละชนิด จะช่วยให้คุณสังเกตสัญญาณเตือนได้ก่อนที่รับมือไม่ไหว โดยเฮโรอีนที่แพร่ระบาดในไทยมี 2 ชนิดหลัก ดังนี้
- เฮโรอีนบริสุทธิ์ ลักษณะเป็นผงละเอียดสีขาว หรือที่นิยมเรียกกันว่าผงขาว เฮโรอีนชนิดนี้มีเนื้อเฮโรอีนอยู่สูงถึง 90-95% ส่วนใหญ่จะถูกบรรจุอยู่ในห่อกระดาษ ถุง หรือหลอดพลาสติก วิธีที่นิยมในการเสพมีทั้งสูบและฉีด การสูบนั้นควันจะเข้าสู่สมองภายใน 7 วินาที ปกติเเล้วเถ้าของบุหรี่จะมีสีเทาเเต่หากเป็นเฮโรอีนเถ้าจะเป็นสีดำ ในการฉีดนั้นจะฉีดเข้าเส้นและกล้ามเนื้อจะออกฤทธิ์ภายใน 30 วินาที
- เฮโรอีนผสม มีเนื้อเฮโรอีนประมาณ 5-20% และมีส่วนผสมของสารชนิดอื่น เช่น สารหนู น้ำกัญชาต้ม ยานอนหลับ เป็นต้น อาจมีสีต่างๆไปตามการผสม มีลักษณะเป็นเกล็ด นิยมเสพโดยการใช้หลอดสูดไอระเหยที่มาจากการนำเกล็ดเฮโรอีนใส่กระดาษตะกั่วลนไฟ
ทำไมเฮโรอีนจึงอันตรายถึงชีวิต?
เฮโรอีนถูกจัดเป็นยาเสพติดให้โทษประเภทที่ 1 ซึ่งร้ายแรงที่สุดตามประมวลกฎหมายยาเสพติด
เพราะเฮโรอีนคือสารเสพติดที่ออกฤทธิ์กดประสาทรุนแรงกว่ามอร์ฟีนมากถึง 4-8 เท่า และรุนแรงกว่าฝิ่น 30-90 เท่า ซึ่งจะส่งผลโดยตรงต่อศูนย์ควบคุมการหายใจในสมอง และอาจทำให้ระบบหายใจและหัวใจหยุดทำงานได้ในเวลาเพียงไม่กี่นาที
สิ่งที่ทำให้น่ากลัวยิ่งขึ้นคือ เฮโรอีนเป็นสารเสพติดที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดการพึ่งพาสูง แม้ทดลองเสพเพียงไม่กี่ครั้งก็อาจทำให้เกิดการเสพติดได้
ดังนั้นหากคุณสงสัยหรือรู้ว่าคนที่คุณรักกำลังเสพเฮโรอีน อย่าปล่อยให้เวลาผ่านไปเรื่อยๆ เพราะยิ่งเข้ารับการฟื้นฟูเร็วเท่าไหร่ โอกาสที่ร่างกายและสมองจะฟื้นตัวได้ก็ยิ่งมากขึ้นเท่านั้น
การออกฤทธิ์ของเฮโรอีน
เฮโรอีนมีฤทธิ์กดประสาท ส่งผลต่อศูนย์ประสาทส่วนการหายใจ สมองส่วนหน้า เเละกดประสาทส่วนไขสันหลัง ซึ่งออกฤทธิ์เเรงกว่ามอร์ฟีนประมาณ 4-8 เท่า และเเรงกว่าฝิ่นประมาณ 30-90 เท่า ทั้งยังส่งผลต่อระบบต่างๆของร่างกาย เช่น ระบบทางเดินอาหาร ระบบปัสสาวะ ระบบไหลเวียนโลหิต นอกจากนั้นเเล้วฤทธิ์ของเฮโรอีนยังทำลายภูมิคุ้มกันของร่างกาย ทำให้ร่างกายติดเชื้อโรคได้ง่ายขึ้น
สารในเฮโรอีนนั้นส่งผลต่อการเสียชีวิตได้โดยตรง ด้วยการออกฤทธิ์ที่รุนเเรงของเฮโรอีนทำให้เกิดการเสพติดได้อย่างง่ายดายเเละรุนเเรงกว่าฝิ่นหรือมอร์ฟีนมาก ในการเสพเพียง 1-2 ครั้งก็มีโอกาสที่จะเกิดการเสพติดได้ ยิ่งในผู้ที่ไม่เคยเสพเฮโรอีนหากเสพเข้าไปจะสามารถเกิดการเสพติดได้ง่ายกว่าฝิ่นเเละมอร์ฟีน
มีอาการอย่างไรเมื่อเสพเฮโรอีน?
เมื่อเสพเฮโรอีนเข้าไปสู่ร่างกายเเล้ว ใน 1-2 นาทีเเรกผู้เสพจะรู้สึกหวาดเสียวอย่างรุนเเรง หลังจากนั้นจะมีอาการตัวร้อนวูบวาบ ปากแห้ง แขนขารู้สึกหนัก เเต่ไม่มีความรู้สึกเจ็บปวด ผ่อนคลาย เคลิบเคลิ้ม เหม่อลอย ง่วงเเละหลับไป ผู้ที่เสพเฮโรอีนมักจะอารมณ์แปรปรวน มีอาการวิตกกังวล เชื่องช้า ฟุ้งซ่าน
ผู้ที่มีอาการเสพติดเฮโรอีนนั้นจะซูบผอม ขอบตาดำ อาจมีรอยเข็มตามเเขน ผิวเหลืองซีด สมองเสื่อม ประสาทเสื่อม การทำงานของสมองด้อยประสิทภาพ เกิดความบกพร่องทางสติปัญญา ในผู้ที่เสพเกินขนาดอาจหัวใจหยุดเต้นจนถึงแก่ชีวิตได้
ผู้ปกครองควรรู้! เฮโรอีน กับ ผลกระทบระยะยาว
ทุกวันที่บุตรหลานของคุณยังคงเสพเฮโรอีนอย่างต่อเนื่อง ร่างกายและสมองของเขากำลังถูกทำลายอยู่เงียบๆ เหมือนระเบิดเวลาที่ไม่มีใครรู้ว่าจะปะทุเมื่อใด และนี่คือผลกระทบระยะยาวจากการเสพเฮโรอีน
- ทางร่างกาย เฮโรอีนจะเข้าไปทำลายภูมิคุ้มกันของร่างกาย ทำให้ผู้เสพติดเชื้อโรคได้ง่ายขึ้น ส่งผลกระทบต่อระบบทางเดินอาหาร ระบบปัสสาวะ และระบบไหลเวียนโลหิต เมื่อเวลาผ่านไป อาจมีรูปร่างซูบผอมลง ขอบตาคล้ำดำ ผิวเหลืองซีด และอาจมีรอยเข็มตามแขนให้เห็น
- ทางสมองและจิตใจ สมองและระบบประสาทของผู้เสพจะค่อยๆ เสื่อมสภาพ ทำให้ประสิทธิภาพการทำงานของสมองลดลงตาม ทำให้เกิดความบกพร่องทางสติปัญญา ซึ่งอาจฟื้นกลับมาเป็นปกติได้ยาก หรืออาจกลายเป็นคนที่อารมณ์แปรปรวน วิตกกังวลง่าย เชื่องช้า
หลายครอบครัวอาจคิดว่า "รอได้ อาการยังไม่หนัก" แต่เมื่ออาการรุนแรงขึ้น อาจเกิดอาการหลอนประสาท ทำร้ายร่างกายตัวเองหรือคนในบ้าน หรือเกิดเหตุการณ์ที่เกินกว่าจะควบคุมได้ทัน ดังนั้นอย่าปล่อยให้ความคุ้นชินกลายเป็นเหตุผลที่ทำให้เราประวิงเวลาการรักษาออกไปเรื่อยๆ
หากคุณเริ่มสังเกตเห็นความเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ สามารถปรึกษาเราได้ที่ 1522
อาการถอนยาจากเฮโรอีน
ผู้เสพติดเฮโรอีนที่เสพเป็นประจำมาเวลานานจะไม่รู้สึกถึงความหวาดเสียวเมื่อเสพเข้าไปเหมือนในการเสพครั้งแรกๆ แต่มักจะเลือกที่จะเสพต่อเพราะหลีกเลี่ยงอาการถอนยาจากเฮโรอีน ซึ่งจะมีอาการดังต่อไปนี้
- หาว น้ำมูก น้ำตาไหล
- นอนไม่หลับ กระสับกระส่าย
- เบื่ออาหาร
- หนาวสั่น ขนลุก มีไข้
- เหงื่อออกมากผิดปกติ
- คลื่นไส้ อาเจียนอย่างรุนเเรง
- ปวดท้อง ท้องร่วง
- ปวดเมื่อยตามร่างกาย
- ทุรนทุราย
- ในรายที่มีอาการรุนเเรงอาจเกิดอาการชักจนถึงแก่ชีวิต
มีวิธีในการบำบัดรักษาอย่างไร?
การเลิกเฮโรอีนนั้นควรจะอยู่ภายใต้การดูแลของเเพทย์เเละผู้เชี่ยวชาญ เพราะการเลิกเสพนั้นจะมีอาการลงแดงตามมาตั้งเเต่อาการระยะเริ่มต้นไปจนถึงอาการรุนเเรง บางรายอาจชักหมดสติและหัวใจหยุดเต้นได้ ในขั้นตอนการบำบัดรักษาผู้ป่วยยาเสพติดที่ติดเฮโรอีน มี 4 ขั้นตอน ได้แก่
1.ขั้นเตรียมการบำบัดรักษา
ในขั้นตอนเเรกนี้เป็นการเตรียมตัวผู้ป่วยที่ต้องการที่จะบำบัดให้เกิดความเชื่อมั่น มีความตั้งใจอย่างเเน่วเเน่ในการที่จะเลิกยาเสพติด รวมถึงการเตรียมความพร้อมของครอบครัวเเละคนใกล้ชิดเพื่อให้มีส่วนร่วมในการบำบัดรักษา และช่วยเป็นขวัญกำลังใจให้ผู้ป่วย
2.ขั้นตอนถอนพิษยา
ขั้นตอนนี้ผู้ป่วยที่เลิกโดยการหยุดเสพหรือหักดิบ จะมีความต้องการเสพยาหรืออาการอยากยาและเกิดอาการลงแดง ดังนั้นในการบำบัดรักษานั้นจะเลือกใช้วิธีที่เหมาะกับสภาพร่างกาย ระยะเวลาในการเสพ เเละปริมาณที่เสพ การหยุดยาเองหรือหักดิบจึงเหมาะสำหรับผู้ที่เสพติดในระดับที่ไม่สูง เริ่มเสพมายังไม่นาน ร่างกายเเข็งเเรง ไม่มีโรคแทรกซ้อน ตามความเหมาะสมที่เเพทย์ประเมิน การหยุดยาจะควบคู่ไปกับการรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ หมั่นออกกำลังกาย และพักผ่อนให้เพียงพอ โดยปกติการถอนยาในผู้ที่ไม่ได้เสพในปริมาณสูงนั้นจะใช้ระยะเวลาไม่เกิน 15 วัน
หากผู้ป่วยที่เสพในระดับที่สูงเเละเสพเป็นประจำวิธีในการบำบัดจะเริ่มต้นโดยการบำบัดแบบการลดตัวยาลงเรื่อยๆอย่างค่อยเป็นค่อยไปตามระยะเวลาหรือมีการใช้ยาที่มีอันตรายน้อยลงช่วยเข้ามาทดเเทนเพื่อบรรเทาอาการลงแดง เช่น การใช้เมธาโดน แล้วค่อยๆรักษาอาการถอนยาที่ใช้ทดเเทนอย่างช้าๆ วิธีนี้จะช่วยควบคุมอาการถอนพิษยาหรืออาการลงแดงให้ความทรมานไม่รุนเเรง อาจมีอาการเหมือนเป็นไข้หวัดใหญ่เพียงเท่านั้น
3.ขั้นฟื้นฟูสมรรถภาพ
เป็นขั้นตอนในการปรับสภาพทั้งร่างกายและจิตใจของผู้ป่วย ที่เน้นปรับเปลี่ยนทั้งเรื่องของพฤติกรรมและความคิดให้ผู้ป่วยไม่หันกได้ทั่วประเทศ เพื่อให้สามารถกลับไปใช้ชีวิตในสังคมได้อย่างเป็นปกติไม่กลับไปเสพยาเสพติดอีก โดยการให้คำปรึกษา การฟื้นฟูสมรรถภาพแบบชุมชนบำบัด ซึ่งผู้ป่วยสามารถเข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพได้ที่สถานฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติดที่มีอยู่ได้ทั่วประเทศ เพื่อให้สามารถกลับไปใช้ชีวิตในสังคมได้อย่างเป็นปกติ
4.ขั้นติดตามดูแลหลังการรักษา
เมื่อผ่านการบำบัดรักษามาทั้ง 3 ขั้นตอนนี้ ขั้นตอนนี้เป็นการติดตามผลการรักษา เเนะนำ ให้คำปรึกษา รวมถึงให้กำลังใจ เพื่อให้ผู้ป่วยไม่หวนกลับไปเสพยาเสพติดอีกครั้ง
ภูฟ้าเรสท์โฮม ศูนย์ฟื้นฟูผู้ป่วยที่มาจากการเสพเฮโรอีน
ภูฟ้าเรสท์โฮม เราคือศูนย์บำบัดเเละฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ป่วยยาเสพติดที่ได้รับการรับรองจากกระทรวงสาธารณสุข เเละได้รับการยอมรับจากผู้รับการรักษาทั้งในเเละต่างประเทศ การบำบัดรักษาของเรานั้นผู้ป่วยจะไม่รู้สึกทรมาน ไม่อาเจียน แพทย์และผู้ชำนาญการด้านการบำบัดยาเสพติดของเราดูแลผู้ป่วยทุกคนด้วยความใส่ใจครอบคลุมไปถึงภาวะเเทรกซ้อนทางด้านร่างกาย เเละด้วยกระบวนการบำบัดเเบบ Cognitive Behavioural Therapy (CBT) เป็นกระบวนการทางจิตวิทยาที่เน้นการได้รับผลลัพธ์ภายในระยะเวลาอันสั้นและถาวร มุ่งเน้นในการปรับเปลี่ยนรูปแบบความคิดเเละพฤติกรรม รวมไปถึงการรับมือกับการเผชิญปัญหาในชีวิต เพื่อการใช้ชีวิตอย่างราบรื่นเเละไม่กลับไปพึ่งยาเสพติดอีกในภายภาคหน้า โทร. 1522
เรียบเรียงโดย
คุณภูผา ภูวดลอานนท์
กรรมการ บริษัท ภูฟ้า เอ็นเตอร์ไพรส์ จำกัด
ผู้ผ่านการรับรอง ICAP I (International Certified Addiction Professional) และ Universal Treatment Curriculum (UTC) Modules 1–8 ด้านการบำบัดรักษาผู้มีปัญหาการใช้สารเสพติด พร้อมผ่านการอบรม Cognitive Behavioral Therapy (CBT) จากสถาบันบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดแห่งชาติบรมราชชนนี กรมการแพทย์
ความรักของพ่อแม่คือแรงผลักดันที่ดีที่สุด ให้เราเป็นส่วนหนึ่งของการฟื้นฟู
Tel 1522
LINE @phufaresthome
Email contact@phufaenterprise.com
คำถามที่พบบ่อย
เฮโรอีนกับมอร์ฟีนต่างกันอย่างไร?
เฮโรอีนและมอร์ฟีนเป็นสารเสพติดที่อยู่ในกลุ่มเดียวกัน แต่เฮโรอีนผ่านกระบวนการสังเคราะห์เพิ่มเติมทำให้ออกฤทธิ์รุนแรงกว่ามอร์ฟีนประมาณ 4-8 เท่า และเสพติดได้ง่ายกว่ามาก จึงถูกจัดเป็นยาเสพติดให้โทษประเภทที่ 1 ซึ่งร้ายแรงที่สุดตามกฎหมาย
เสพเฮโรอีนเพียงครั้งเดียวจะติดจริงหรือไม่?
การเสพเฮโรอีนเพียงครั้งเดียวมีความเป็นไปได้สูงที่จะติด โดยเฉพาะในผู้ที่ไม่เคยเสพสารชนิดนี้มาก่อน หลายคนอาจคิดว่า "แค่ลองครั้งเดียวคงไม่เป็นไร" แต่สุดท้ายกลายเป็นจุดเริ่มต้นที่ควบคุมไม่ได้ จึงไม่ควรรอดูอาการก่อนตัดสินใจพาเข้ารับการฟื้นฟู
ถ้าลูกของเรายังใช้ชีวิตปกติ ไม่มีอาการชัดเจน ควรรอไปก่อนไหม?
ถ้าลูกของเรายังใช้ชีวิตปกติ ไม่มีอาการชัดเจน ก็ไม่ควรรอต่อไป เพราะฤทธิ์ของเฮโรอีนจะทำลายร่างกายและสมองไปทีละน้อยแบบเงียบๆ ดังนั้นการพาเข้ารับการปรึกษาตั้งแต่เนิ่นๆ จึงช่วยลดความเสี่ยงที่อาการจะรุนแรงขึ้นหรือเกินควบคุม
หากสงสัยว่าคนใกล้ตัวเสพเฮโรอีน ควรทำอย่างไร?
หากสงสัยว่าคนใกล้ตัวเสพเฮโรอีน ให้เริ่มต้นจากการพูดคุยด้วยความเข้าใจ ไม่ตัดสิน และพาไปปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อประเมินแนวทางที่เหมาะสม เพราะยิ่งเริ่มเร็วเท่าไหร่ โอกาสที่จะพาคนที่คุณรักกลับมาใช้ชีวิตอย่างปกติกับครอบครัวก็ยิ่งมากขึ้น ปรึกษาเราได้ที่ 1522
แหล่งอ้างอิง
บทความที่คุณอาจสนใจ
GHB คืออะไร ? "ความอันตรายที่ควบคุมไม่ได้ด้วยตัวเอง"
โพสต์เมื่อ 13 สิงหาคม 2569
GHB คือสารที่มีฤทธิ์กดประสาทรุนแรง การได้รับในปริมาณเพียงเล็กน้อยก็อาจส่งผลต่อร่างกายหลายส่วน ทั้งมึ...
น้ำมันกัญชา คืออะไร สรรพคุณทางการแพทย์ และข้อควรระวังที่ต้องรู้
โพสต์เมื่อ 13 สิงหาคม 2569
การใช้งานน้ำมันกัญชาเพื่อการรักษาและบรรเทาโรคต่าง ๆ อย่างปลอดภัย ควรอยู่บนพื้นฐานของความเข้าใจที่ถูก...
คาร์เฟนทานิล ยาอันตรายที่สุดในโลก สิ่งที่พ่อแม่ต้องรู้เพื่อช่วยลูก
โพสต์เมื่อ 13 สิงหาคม 2569
การเสพติดคาร์เฟนทานิลเป็นปัญหาที่อาจรุนแรงขึ้นหากไม่ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม เพราะยังส่งผลต่อสุขภาพ...