โรคเเทรกซ้อนที่เกิดจากการติดยาเสพติด มีอะไรบ้าง ป้องกันอย่างไร? - ภูฟ้าเรสท์โฮม

เมื่อติดยาเสพติด ก่อให้เกิดโรคเเทรกซ้อนใดตามมาได้บ้าง?

การเสพยาเสพติดนั้นทำให้ร่างกายของผู้เสพอ่อนแอลง ระบบต่างๆในร่างกายทำงานผิดปกติ ส่งผลต่อการเกิดโรคหรืออาการเเทรกซ้อนได้ง่ายกว่าคนปกติ โรคแทรกซ้อนของผู้ที่ติดยาเสพติดนั้นอาจเริ่มพบได้ในระดับที่ยังไม่รุนเเรงไปจนถึงโรคเเทรกซ้อนที่มีอาการรุนเเรงและอันตรายถึงชีวิต

เนื่องจากยาเสพติดเเต่ละชนิดออกฤทธิ์ต่อระบบประสาท และทำให้สารเคมีในสมองเกิดการเปลี่ยนเเปลง จึงส่งผลให้ผู้เสพยาเสพติดนั้นมักจะมีอาการทางจิตเวช ซึ่งโรคทางจิตเวชที่มักจะพบในผู้ใช้สารเสพติดส่วนใหญ่ ได้แก่

• โรคซึมเศร้า(Depression)

ในการใช้สารเสพติดกลุ่มกระตุ้นประสาท เช่น ยาบ้า เเละโคเคน มีความสัมพันธ์กันของการก่อให้เกิดอาการซึมเศร้าในอัตราที่สูงและรุนเเรง โดยยาบ้าออกฤทธิ์โดยตรงต่อสารสื่อประสาทชนิดโมโนเอมีนในสมอง ทำให้เกิดอาการซึมเศร้าเทียม (pseudodepressive state) เช่น มีอารมณ์หดหู่ กระสับกระส่าย ไม่มีสมาธิ ขาดเเรงจูงใจ การรับประทานอาหารเเละการนอนหลับผิดปกติ เป็นต้น ผู้ใช้สารเสพติดที่มีอาการซึมเศร้าหากไม่ได้รับการบำบัดรักษา อาจนำไปสู่การฆ่าตัวตายในที่สุด

• โรควิตกกังวล(Anxiety)

สารเสพติดออกฤทธิ์กระตุ้นประสาทสามารถทำให้เกิดภาวะวิตกกังวลได้ เช่น แอลกอฮอล์ ยาบ้า โคเคน เห็ดขี้ควาย เเอลเอสดี(LSD) เเละสารระเหย เช่น ทินเนอร์ ผู้ป่วยจะมีอาการวิตกกังวลอย่างรุนเเรง กระสับกระส่าย กระวนกระวาย หงุดหงิด บางรายที่มีการเสพติดหนักอาจเกิดอาการวิตกกังวลจนไม่สามารถใช้ชีวิตประจำวันได้ หรือมีความคิดฆ่าตัวตาย

• โรคไบโพลาร์(Bipolar Disorder)

โรคไบโพลาร์หรือโรคอารมณ์สองขั้ว เกิดจากสื่อประสาทในสมองทำงานผิดปกติ ซึ่งสารเสพติดเป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่กระตุ้นให้เกิดอาการดังกล่าว ซึ่งจะเป็นอาการที่ส่งผลต่อด้านอารมณ์ ทำให้มีอารมณ์ไม่คงที่ ซึ่งแบ่งเป็น 2 ขั้วอย่างชัดเจน

อารมณ์ดีผิดปกติ เช่น มีความมั่นใจสูง พูดเยอะกว่าปกติ ไม่ยอมนอน มีอารมณ์ทางเพศสูง หงุดหงิดง่าย ฟุ้งซ่าน

อารมณ์เศร้ามากกว่าปกติ เช่น ซึมเศร้า หดหู่ เบื่อง่าย เบื่ออาหาร น้ำหนักลดอย่างรวดเร็ว รู้สึกว่าตัวเองไร้ค่า เก็บตัว สมาธิสั้น อาจรุนเเรงถึงขั้นคิดฆ่าตัวตาย

ซึ่งอาการสองขั้วดังกล่าวจะเกิดขึ้นคนละเวลา อาการในเเต่ละขั้วอาจเกิดขึ้นนานเป็นเวลาหลายวัน หลายสัปดาห์ หรือเป็นเดือน ซึ่งอารมณ์ที่แปรปรวนสลับไปมานั้น ส่งผลให้เกิดความยากลำบากในการใช้ชีวิต และความสัมพันธ์กับคนรอบข้างแย่ลง

• โรคจิตเภท(Schizophrenia)

โรคจิตเภทหรือที่เรียกกันอย่างติดปากในภาษาทั่วไปว่าอาการของคนเป็น “บ้า” หรือ “โรคจิต” ผู้ที่เสพสารเสพติดอย่างหนัก เสพในปริมาณมาก หรือเสพมาเป็นเวลานาน มักจะมีโอกาสเกิดโรคจิตเภทสูง ซึ่งเกิดจากความผิดปกติของความคิด ทำให้ผู้ป่วยมีความคิดและการรับรู้ที่ไม่ตรงกับความจริง เช่น หลงเชื่อผิด คิดว่ามีคนอื่นจะมาทำร้ายตนเอง ระเเวง คุ้มคลั่ง พูดจาไม่รู้เรื่อง เกิดภาพหลอน ขาดสติ นำไปสู่พฤติกรรมรุนเเรงและการก่ออาชญากรรม ไม่ว่าจะเป็นการทำร้ายตัวเอง ทำร้ายผู้อื่น หรือทำร้ายสิ่งของ

โรคทางจิตเวชที่เเทรกซ้อนจากการเสพยาเสพติดนั้น ผู้ป่วยต้องได้รับการบำบัดรักษายาเสพติดเสียก่อน เนื่องจากไม่ใช่ผู้ป่วยจิตเวชทางตรงที่เข้ารับการรักษากับจิตเเพทย์เพียงอย่างเดียวได้ ซึ่งผู้ป่วยจิตเวชและผู้ป่วยยาเสพติดที่มีอาการเเทรกซ้อนทางจิตเวชมีสาเหตุการเกิดแตกต่างกัน ดังนี้

ผู้ป่วยจิตเวช เกิดจากสารเคมีสื่อประสาทในสมองเกิดการเปลี่ยนแปลง ทำให้เกิดปัญหาด้านการเเสดงอารมณ์ พฤติกรรมการเเสดงออก สาเหตุอาจเกิดได้จากหลายอย่าง เช่น กรรมพันธุ์ การติดเชื้อ ความเครียดที่เกิดจากการใช้ชีวิตประจำวัน เป็นต้น

ผู้ป่วยยาเสพติดที่มีโรคแทรกซ้อนทางจิตเวช สาเหตุเกิดจากการเสพยาเสพติด เมื่อสารเสพติดเหล่านั้นเข้าสู่ร่างกายทำให้สารเคมีในประสาทเปลี่ยนแปลง จนเกิดความผิดปกติด้านความคิด ด้านการรับรู้ ทำให้เกิดปัญหาด้านพฤติกรรมเเละอารมณ์

จะเห็นได้ว่าเเม้จะมีอาการทางจิตเวชที่เหมือนกัน แต่สาเหตุที่ทำให้เกิดนั้นต่างกัน การรักษาจึงจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องเริ่มรักษาจากต้นเหตุ ด้วยความเเตกต่างด้านกระบวนการรักษาหรือยาที่ใช้รักษาระหว่างผู้ป่วยยาเสพติดกับผู้ป่วยอาการจิตเวช จึงมีข้อจำกัดในการรักษาอย่างเช่น ในการรับประทานยารักษาจิตเวชต้องงดสารเสพติดรวมถึงสิ่งมึนเมาทุกชนิด หากในผู้ป่วยที่ติดสารเสพติดที่ยังไม่ได้รับการบำบัด ไปรักษาเฉพาะอาการทางจิตเวช การรับประทานยาเข้าไปอาจกระทบกับสารเสพติด แล้วส่งผลให้อาการของผู้ป่วยนั้นเเย่ลงได้

นอกจากโรคทางจิตเวชเเล้ว การเสพสารเสพติดยังส่งผลกระทบให้เกิดโรคเเทรกซ้อนทางกายและทางสมอง โดยมีกลุ่มโรคที่สำคัญ ได้แก่

• โรคสมองติดยา

โรคสมองติดยาจัดเป็นโรคเรื้อรังทางสมอง เมื่อเสพติดสารเสพติดเเล้วจะเกิดพยาธิสภาพของสมอง ส่งผลให้สมองส่วนอยากมีอิทธิพลเหนือสมองส่วนคิด เมื่อผู้ป่วยเกิดอาการอยากยา สมองส่วนคิดนั้นจะไม่สามารถยับยั้งสมองส่วนอยากได้ ทำให้ผู้ป่วยต้องหายาเสพติดมาเสพจนได้ในที่สุด ผลกระทบที่ตามมาคือ ส่งผลให้เซลล์สมองฝ่อ สมองส่วนคิดเเละสติปัญญาเเย่ลง จนในที่สุดเเล้วผู้ป่วยที่ไม่ได้รับการบำบัดรักษาจะกลายเป็นโรคสมองเสื่อม

• กลุ่มวัณโรค

ผู้ที่เสพยาเสพติดจะมีพฤติกรรมที่เปลี่ยนแปลงไป ไม่สามารถใช้ชีวิตได้อย่างคนปกติ อย่างเช่น ในเรื่องของการรับประทานอาหาร การนอน ทำให้ร่างกายของผู้ติดยาเสพติดนั้นอ่อนเเอลง ซึ่งวัณโรคจะเกิดขึ้นเมื่อภูมิคุ้มกันในร่างกายต่ำลง ทำให้อัตราการเกิดหรือติดเชื้อวัณโรคสูงได้มากกว่าคนปกติ

• กลุ่มโรคที่ติดต่อทางสารคัดหลั่ง

มักจะเกิดขึ้นในผู้ที่ใช้ยาเสพติดประเภทเข็ม เมื่อมีการใช้เข็มที่ฉีดสารเสพติดร่วมกันก็มีโอกาสเสี่ยงสูงที่จะเกิดโรคที่สามารถติดต่อกันผ่านทางสารคัดหลั่งได้ เช่น โรคHIV หรือโรคเอดส์นั่นเอง

และยังมีโรคอื่นๆอีกที่สามารถเกิดเเทรกซ้อนสำหรับผู้ติดยาเสพติด เนื่องจากร่างกายอ่อนเเอ ทรุดโทรมลง อวัยวะในร่างกายถูกทำลายโดยพิษยาเสพติด ทำให้เกิดความผิดปกติด้านร่างกายเเละโรคร้ายต่างๆสามารถเเทรกเข้ามาได้อย่างง่ายดาย เช่น

• มะเร็งเม็ดเลือด
• มะเร็งปอด
• ปอดอักเสบ
• โรคหัวใจล้มเหลว
• โรคตับ ไต อักเสบ
• โรคเกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจ

เสพเป็นระยะเวลานานเท่าไหร่จะเกิดโรคเเทรกซ้อน?

โรคเเทรกซ้อนในผู้ติดสารเสพติดนั้นมีหลายปัจจัยร่วมในการเกิด ไม่ว่าจะเป็น ปริมาณการเสพ ชนิดสารเสพติดที่เสพ ระยะเวลาที่เสพ สภาพร่างกาย ภูมิคุ้มกันทางด้านร่างกายของผู้เสพ เป็นต้น ซึ่งหมายความว่าแม้จะเสพเป็นระยะเวลาไม่นานหรือปริมาณไม่มากก็สามารถเกิดโรคเเทรกซ้อนได้ หากสุขภาพร่างกายของผู้เสพไม่เเข็งเเรง หรือใช้สารเสพติดที่ออกฤทธิ์รุนเเรง ซึ่งอาจจะเกิดขึ้นได้ทั้งโรคทางจิตเวชและโรคทางด้านร่างกาย ยกตัวอย่างเช่น

ผู้ที่เสพเเอมเฟตามีน ตั้งเเต่การเริ่มเสพจะมีอาการทางจิต หรือโรคจิตสั้นๆ เป็นๆ หายๆ เมื่อเสพต่อเนื่องจะมีอาการของโรคจิตเภทอย่างชัดเจน

ผลกระทบเมื่อติดยาเสพติดเเล้วเกิดโรคเเทรกซ้อน

ผลกระทบต่อผู้เสพ

หากเกิดโรคเเทรกซ้อนโรคใดโรคหนึ่งขึ้น เเน่นอนว่าย่อมกระทบไปทั่วทั้งระบบร่างกาย ไม่ว่าจะภูมิคุ้มกันลดลง ร่างกายอ่อนเเอลงอย่างมาก อาจมีอาการรุนเเรงจนไม่สามารถใช้ชีวิตประจำวันได้ด้วยตนเอง ป่วยติดเตียง กลายเป็นบุคคลไร้สมรรถภาพทั้งด้านร่างกายเเละจิตใจ ส่งผลในอนาคตไม่สามารถทำมาหาเลี้ยงชีพได้ ผลกระทบที่ร้ายเเรงที่สุดคืออาการป่วยจากโรคเเทรกซ้อนหนักจนเสียชีวิตก่อนวัยอันควร

ผลกระทบต่อคนรอบข้างเเละครอบครัว

ส่งผลกระทบต่อสภาพจิตใจของคนในครอบครัวทำให้ความสัมพันธ์ในครอบครัวหรือกับคนรอบข้างเเย่ลง และทำให้คนในครอบครัวเสียเวลา เนื่องจากต้องทุ่มเทเวลาให้กับการดูแลผู้ป่วย ทั้งยังสูญเสียรายได้ในครอบครัวจากการที่มีรายจ่ายในการรักษาโรคเพิ่มขึ้น

ป้องกันการเกิดโรคเเทรกซ้อนได้อย่างไรบ้าง?

แน่นอนว่าวิธีป้องกันการเกิดโรคเเทรกซ้อนที่เกิดจากการติดยาเสพติดที่ดีที่สุดคือ ไม่ริเริ่มหรือคิดลองเสพยาเสพติด แต่หากได้ลองเสพหรือมีอาการเสพติดเเล้วนั้น วิธีที่จะป้องกันหรือบรรเทาการเกิดโรคเเทรกซ้อนได้คือการหยุดเสพอย่างเด็ดขาดและหันกลับมาดูแลตัวเองให้ร่างกายกลับมาปกติมากที่สุด ไม่ว่าจะด้วยการออกกำลังกายเป็นประจำ รับประทานอาหารที่ดีต่อสุขภาพ พักผ่อนให้เพียงพอ เป็นต้น

การเลิกยาเสพติดนั้นต้องใช้ความตั้งใจ ความมุ่งมั่น เเละความอดทนเป็นอย่างมาก หลายคนมีความตั้งใจที่จะเลิก เคยเลิกด้วยตัวเองเเล้วเเต่ไม่สำเร็จเนื่องจากทนอาการถอนยาไม่ได้ หากเป็นเช่นนั้น ให้ภูฟ้าเรสท์โฮมยื่นมือเข้าไปช่วยคุณ เราสามารถพาคุณออกมาจากความทุกข์ทรมานเหล่านั้นได้ด้วยวิธีที่เหมาะกับผู้ป่วยมากที่สุด ประเมินอาการและบำบัดรักษาด้วยแพทย์ผู้ชำนาญการเฉพาะด้านตลอดการรักษา ไม่อาเจียน ไม่ต้องทนทรมานกับอาการถอนยา ฟื้นฟูทั้งสุขภาพกายเเละสุขภาพจิต เพื่อให้ผู้ป่วยสามารถกลับไปใช้ชีวิตได้อย่างคนปกติ สามารถประกอบอาชีพและใช้ชีวิตอย่างมีประสิทธิภาพในอนาคตต่อไป โทร. 1522