ตอบชัด! สิ่งที่คนมักเข้าใจผิดเกี่ยวกับสถานบำบัดยาเสพติด

การตัดสินใจเลิกยาเสพติดเป็นก้าวแรกที่สำคัญที่ต้องอาศัยทั้งความกล้าและความตั้งใจเป็นอย่างมาก แต่หลายคนมักลังเลในการเข้ารับการบำบัดที่สถานบำบัดยาเสพติด เนื่องจากความเข้าใจผิดหรือภาพจำที่เคยได้ยินต่างๆ ในสังคม จึงอาจทำให้เกิดความกลัวว่าจะถูกกักบริเวณ หรือถูกควบคุม ไม่มีอิสระ จนไม่อยากเข้ารับการบำบัดยาเสพติดในที่สุด จนในผู้ป่วยบางรายที่คิดว่าตนไม่ได้ติดยาเสพติดหนักตัดสินใจที่จะเลิกยาเสพติดด้วยตัวเอง และต้องเผชิญกับอาการถอนยาที่ตามมาซึ่งอันตรายกว่าที่คิด

ต้องมีอาการเสพติดหนักถึงเข้ารับการบำบัดยาเสพติดใช่หรือไม่ ?

หลายคนอาจคิดว่าอาการที่ควรเข้ารับการบำบัดกับสถานบำบัดยาเสพติดนั้น คือผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรงก่อน แต่แท้จริงแล้ว การเข้ารับการบำบัดตั้งแต่อาการยังไม่รุนแรงนั้น ให้ผลลัพธ์ที่ดีกว่า ทั้งในด้านของการฟื้นฟูสุขภาพร่างกายและจิตใจ ทั้งยังสามารถลดโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดปัญหาโรคเรื้อรัง ไม่ว่าจะเป็นโรคทางกายภาพ หรือโรคทางสมอง รวมถึงสามารถบรรเทาผลกระทบในระยะยาวด้านพฤติกรรมได้มากกว่าการรอจนอาการเรื้อรัง ที่สำคัญคือการรักษาตั้งแต่ยังไม่กลายเป็นผู้ป่วยยาเสพติดเรื้อรังช่วยลดโอกาสในการกลับไปเสพยาเสพติดอีกครั้งได้มากกว่า จากงานวิจัยพบว่า ผู้ป่วยยาเสพติดเรื้อรังมีอัตราการกลับไปใช้ยาสูงมาก โดยมากกว่า 2 ใน 3 ของผู้ป่วย จะกลับไปใช้ยาเสพติดอีกครั้งภายในหนึ่งสัปดาห์หรือเดือนหลังจากการบำบัดรักษา และมากกว่า 85% มีการกลับไปใช้ยาเสพติดภายใน 1 ปี

การที่รอเวลาไปเรื่อยๆจนอาการอยู่ในระดับขั้นที่รุนแรง ทั้งร่างกาย จิตใจ และสมองของผู้ป่วยจะถูกยาเสพติดทำลายไปเรื่อยๆอย่างต่อเนื่อง อาจเกิดโรคแทรกซ้อนตามมา และส่งผลให้การบำบัดนั้นมีความซับซ้อนและใช้เวลานานขึ้นตามลำดับความรุนแรงของอาการผู้ป่วย

สำหรับในผู้ป่วยที่อาจคิดว่าตนอาจจะสามารถเลิกยาเสพติดได้เองจึงไม่จำเป็นต้องเข้ารับการบำบัดยาเสพติด ในระยะของการเลิกยาเสพติดนั้น ผู้ป่วยจะต้องเผชิญกับอาการถอนยา (withdrawal symptoms) หรือที่เรียกว่าอาการ “ลงแดง” โดยความรุนแรงของอาการจะแตกต่างกันออกไปในแต่ละบุคคล ซึ่งอาจรุนแรงจนเป็นอันตรายต่อร่างกายของผู้ป่วยได้ โดยเฉพาะในผู้ป่วยที่มีการเลิกยาเสพติดแบบ “หักดิบ” หรือเลิกใช้ยาเสพติดทันที อาจมีความรุนแรงของอาการลงแดงสูงจนเป็นอันตรายได้ เช่น

• อาการชัก หรือหายใจลำบาก
• มีภาวะประสาทหลอน
• ทุรนทุราย
• หัวใจล้มเหลว
• คลื่นไส้ ท้องร่วง อาเจียน

หากเกิดอาการเหล่านี้จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องได้รับการดูแลอย่างถูกต้องจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ซึ่งสถานบำบัดยาเสพติดนั้นประกอบไปด้วยทีมแพทย์ที่คอยดูแลผู้ป่วย และมีขั้นตอนการบำบัดรักษาที่มีประสิทธิภาพและปลอดภัยในการบรรเทาอาการถอนยา ทำให้ผู้ป่วยไม่ต้องเผชิญกับความทรมานอย่างการเลิกยาเองแบบหักดิบ

สัญญาณเตือนที่ควรพิจารณาเข้ารับการบำบัดยาเสพติด

• มีอาการต้องการเสพในปริมาณที่มากขึ้น
• ไม่สามารถควบคุมหรือยับยั้งชั่งใจในการเสพได้ รู้สึกอยากเสพยาเสพติดตลอดเวลา
• มีพฤติกรรมที่เริ่มส่งผลกระทบต่อคนรอบข้าง ไม่ว่าจะเป็นคนในครอบครัว หรือกระทบกับการทำงาน
• สุขภาพร่างกายและสุขภาพจิตเริ่มผิดปกติ เช่น น้ำหนักลด ซูบผอม หูแว่ว เห็นภาพหลอน
• เคยพยายามเลิกยาเสพติดด้วยตัวเองแต่ไม่สำเร็จ
• เริ่มเกิดอาการถอนยา หรืออาการลงแดง เมื่อไม่ได้เสพยา

สถานบำบัดยาเสพติดมีค่าใช้จ่ายที่สูงจริงไหม?

ในส่วนค่าใช้จ่ายการเข้ารับการบำบัดที่สถานบำบัดยาเสพติดนั้นขึ้นอยู่กับรูปแบบในการเลือกรักษา ซึ่งสถานบำบัดยาเสพติดในประเทศไทยมีหลากหลายตัวเลือกตั้งแต่ไม่มีค่าใช้จ่ายไปจนถึงค่าใช้จ่ายที่สูง ผู้ป่วยและครอบครัวสามารถเลือกที่เหมาะกับความต้องการและความเหมาะสมของผู้ป่วยและครอบครัวมากที่สุดได้

สถานบำบัดยาเสพติดภาครัฐ

ที่ศูนย์บำบัดยาเสพติดของภาครัฐนั้นมีค่าใช้จ่ายในการบำบัดยาเสพติดที่ไม่สูงมากเพื่อที่จะให้ประชาชนได้เข้าถึงการบำบัดยาเสพติดได้ และสามารถใช้สิทธิสวัสดิการค่ารักษาพยาบาลได้ เช่น สิทธิบัตรทอง สิทธิประกันสังคม สิทธิรัฐวิสาหกิจ

สถานบำบัดยาเสพติดภาคเอกชน

สถานบำบัดยาเสพติดของภาคเอกชนมีค่าใช้จ่ายที่แตกต่างกันออกไปอาจมีราคาสูงเนื่องจากปัจจัยต่างๆ ทั้งปัจจัยหลัก เช่น โปรแกรมการรักษา ระยะเวลาการรักษา และปัจจัยเสริม เช่น สภาพแวดล้อมของสถานบำบัด สิ่งอำนวยความสะดวก เป็นต้น

การอยู่สถานบำบัดยาเสพติดไม่มีอิสระ ถูกกักขัง จริงหรือ?

ในประเทศไทยมีระบบการบำบัดรักษายาเสพติด 3 ระบบ ได้แก่

1. ระบบสมัครใจ คือ การที่ผู้ป่วยยาเสพติดสมัครใจอยากที่จะเข้ารับการบำบัดเองกับสถานพยาบาลต่างๆ ทั้งระบบแพทย์แผนปัจจุบันและระบบแพทย์แผนโบราณ หากเข้ารับการรักษาด้วยระบบสมัครใจนั้นจะไม่โดนจำกัดเสรีภาพ

2. ระบบต้องโทษ คือ การที่ผู้เสพยาเสพติดกระทำความผิดและถูกคุมขัง ต้องเข้ารับการบำบัดภายใต้กฎข้อบังคับของกฎหมาย เช่น ทัณฑสถานบำบัดพิเศษต่าง ๆ ของกรมราชทัณฑ์ กระทรวงมหาดไทย กรมคุมประพฤติ และสถานพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน สังกัดศาลเยาวชนและครอบครัวกลาง กระทรวงยุติธรรม

3. ระบบบังคับ คือ การใช้กฎหมายบังคับให้ผู้ติดยาเสพติดเข้ารับการบำบัดรักษา ในศูนย์ฟื้นฟูสมรรถภาพที่จัดตั้งขึ้น ตามพระราชบัญญัติฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด พ.ศ. 2534

ซึ่งหากผู้ป่วยยาเสพติดมีความต้องการที่จะบำบัดรักษาที่สถานบำบัดยาเสพติดเองนั้นสามารถระบุได้ว่าจะรักษาในรูปแบบของผู้ป่วยนอกที่ไม่ต้องอยู่ประจำในสถานพยาบาล สามารถใช้ชีวิตประจำวันได้ปกติ หรือผู้ป่วยในที่ต้องพักรักษาตัวในสถานพยาบาล ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับการพิจารณาของแพทย์ร่วมด้วย ซึ่งการบำบัดรักษาแบบผู้ป่วยในนั้นก็ไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิดหากเลือกสถานบำบัดที่ได้รับมาตรฐาน ทั้งนี้ในโปรแกรมบำบัดนั้นยังมีกิจกรรมผ่อนคลายต่างๆสำหรับผู้ป่วยยาเสพติดอีกด้วย

เสียงจากประสบการณ์ผู้เข้ารับบำบัดยาเสพติดจากภูฟ้าเรสท์โฮมท่านหนึ่ง ได้กล่าวว่า

"คิดว่าจะโดนมัด โดนอะไรอย่างงี้ ความเป็นจริงก็อยู่สบายดีครับ ก็เหมือนอยู่ที่บ้าน"

จะเห็นว่าภาพจำที่ทุกคนต่างคิดว่าสถานบำบัดยาเสพติดเป็นเหมือนสถานที่ที่ใช้กักขังคนทำความผิดที่ทำให้หลายคนกลัวการบำบัดนั้น ไม่ได้เป็นแบบนั้นเสมอไป

เลิกยาเสพติดที่สถานบำบัดยาเสพติดก็สามารถกลับมาติดอีกได้จริงไหม?

การบำบัดที่สถานบำบัดยาเสพติดไม่ได้เป็นเพียงการช่วยให้เลิกยาเสพยาเสพติดได้ แต่เป็นการบำบัดแบบองค์รวมที่ครอบคลุมในทุกด้านทั้งด้านอาการทางกาย จิตบำบัด การปรับเปลี่ยนด้านพฤติกรรม หรือ Cognitive Behavioural Therapy (CBT) เป็นการแก้ปัญหาตั้งแต่ต้นเหตุไปจนถึงการฝึกรับมือกับสิ่งเร้า หรือการใช้ชีวิตในอนาคตที่ผู้ป่วยอาจต้องเผชิญกับสถานการณ์ที่ยากลำบากให้สามารถผ่านพ้นไปได้โดยไม่ต้องกลับมาพึ่งยาเสพติดอีกครั้ง ช่วยให้เลิกยาเสพติดได้อย่างยั่งยืน

ภูฟ้าเรสท์โฮมขอเป็นกำลังใจให้ผู้ที่กำลังเลิกยาเสพติดทุกท่าน เพราะเราเข้าใจอย่างลึกซึ้งว่าการเลิกยาเสพติดต้องใช้ทั้งความกล้าหาญ ความตั้งใจ และความอดทน การตัดสินใจในวันนี้อาจเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่จะนำคุณไปสู่อนาคตที่คุณเคยฝัน และการเลือกเข้ารับการบำบัดยาเสพติดอาจเป็นการเปิดประตูสู่ชีวิตใหม่ที่เต็มไปด้วยความหวังและโอกาส ติดต่อขอคำปรึกษากับเราวันนี้ โทร 1522