ทุกเรื่องที่ควรรู้เกี่ยวกับการเลิกยา สำหรับผู้ต้องการเลิกยาและครอบครัว - ภูฟ้าเรสท์โฮม

วิธีเลิกยาเสพติดสิ่งสำคัญที่ผู้ต้องการเลิกยาและครอบครัวควรรู้

หลายครั้งละครโทรทัศน์สื่อและข่าวสารต่างๆได้นำเสนอเรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับยาเสพติดสร้างภาพจำต่อผู้ใช้ยาเสพติดเมื่อหยุดใช้ยาว่าจะมีอาการลงแดง, ขาดยา,สติฟั่นเฟือนพร่ำเพ้อดุร้ายเลิกไม่ได้, ดิ้นรนและทรมานแต่แท้จริงนั่นเป็นหนึ่งในความเข้าใจที่ไม่ถูกเสมอไปผิดเกี่ยวกับการเลิกยาเสพติดวันนี้ภูฟ้าเรสท์โฮมจึงอยากพาทุกท่านเดินทางไปพร้อมๆกันในก้าวแรกสู่การเลิกยาที่ถูกวิธีและไม่ทรมานผ่านบทความนี้

อย่างไรก็ตามเรื่องของยาเสพติดนั้นเป็นเรื่องที่ละเอียดอ่อนและต้องมีความเข้าใจต่อตัวคนติดยาอย่างสูงเราจึงอยากสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับการเลิกยาเสพติดที่ผู้ต้องการเลิกยาและครอบครัวควรรู้ก่อนเริ่มต้นเลิกยาอย่างปลอดภัยและให้หายขาด

สิ่งที่คนไทยส่วนใหญ่เข้าใจผิดเกี่ยวกับการเลิกยาเสพติดมีอะไรบ้าง?

1. ติดยาได้ก็เลิกยาได้ถ้ามีความตั้งใจที่มากพอ

อาการติดยาถูกวินิจฉัยทางการแพทย์ว่าเป็น “โรค” ซึ่งมีผลต่อสุขภาพทางกายและทางจิตของตัวผู้เสพให้ไม่สามารถควบคุมพฤติกรรมของตัวเองได้อย่างครบถ้วนโดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ที่เสพติดอย่างหนักจากการได้รับสารเสพติดอย่างต่อเนื่องสารเคมีในสมองจะสั่งการให้ผู้เสพติดหันไปพึ่งพิงการใช้ยาการเลิกยาจึงไม่เกี่ยวข้องกับการตั้งใจมากหรือน้อยดังนั้นถึงแม้ผู้ป่วยติดยาจะต้องการและเต็มใจอยากเลิกยาเสพติดก็ไม่ได้หมายความว่าจะสามารถทำได้ในทันทีและเสมอไปทั้งนี้หากคนใกล้ชิดได้กล่าวในเชิงว่า“เขาตั้งใจไม่มากพอ”อาจทำให้ผู้ต้องการเลิกยากล่าวโทษตัวเองและสูญเสียกำลังใจในการเลิกยาอีกด้วย

2. จำเป็นต้องเป็นผู้เสพติดอย่างหนักก่อนจึงค่อยเริ่มการรักษา

อาการเสพติดนั้นสามารถแบ่งออกเป็น5 ระดับกว้างๆ ได้แก่ขั้นลองใช้, ขั้นการใช้สารเสพติดทั่วไป, ขั้นการใช้สารเสพติดที่มีความเสี่ยง, ขั้นการพึ่งพายาเสพติด, และขั้นการเสพติดยาเสพติดเมื่อผู้เสพมีอาการอยู่ในระดับที่ 3 หรือการใช้สารเสพติดที่มีความเสี่ยงจะสามารถสังเกตถึงพฤติกรรมที่เปลี่ยนไปได้ชัดเจนมากขึ้นเช่นก้าวร้าว, มีอารมณ์แปรปรวนในจุดนี้เองครอบครัวควรเริ่มพูดคุยกับผู้เสพหรือวางแผนการรักษาก่อนมีอาการที่รุนแรงขึ้นไม่จำเป็นต้องรอจนถึงขั้นที่ 4 หรือ 5 ก่อน

สามารถอ่าน 4 ขั้นตอนโน้มน้าวใจทำอย่างไรให้คนไปบำบัดยาเสพติดได้ที่นี่โดยในบทความดังกล่าวจะพูดถึงวิธีพาคนไปบำบัดยาเสพติดรวมไปถึงวิธีการสังเกตอาการของผู้ใช้ยาเสพติดในเบื้องต้นด้วย

3. การหักดิบช่วยให้เลิกยาได้ไวที่สุด

อาการเสพติดที่ต้องการเสพยาอย่างต่อเนื่องหรือในปริมาณที่มากขึ้นเป็นเพียงสิ่งที่เห็นจากภายนอกเท่านั้นผู้ป่วยยาเสพติดจำเป็นต้องใช้เวลามากพอ ที่จะเปลี่ยนพฤติกรรมและฟื้นฟูสารเคมีในสมองให้กลับมาเป็นปกติโดยควรดูแลอย่างต่อเนื่องเพื่อป้องกันการกลับมาใช้สารเสพติดซ้ำอีกครั้ง “การหักดิบ” หรือหยุดยาทันทีจึงเป็นความเข้าใจที่ผิดต่อการเลิกยาและยังเป็นอันตรายต่อผู้ป่วยถึงขั้นเสียชีวิตได้

เพราะฉะนั้นการเลิกยาเสพติดโดยวิธีการหักดิบไม่ใช่วิธีการเลิกยาเสพติดที่ไวที่สุดแถมยังเป็นวิธีที่อันตรายอีกด้วย

โดยในรายละเอียดเกี่ยวกับการหักดิบและวิธีการเลิกยาด้วยตัวเองเราจะพูดถึงในหัวข้อถัดไปอีกที

4. คนติดยาทุกคนเหมือนกัน

ในกลุ่มคนติดยาอาจมีลักษณะบางอย่างที่คล้ายกันแต่แน่นอนว่าด้วยปัจจัยหลายๆอย่างเช่นพื้นเพเดิม, ลักษณะนิสัย, หรือปัญหาที่พบเจอที่ทำให้หันมาพึ่งพายาเสพติดมีความแตกต่างกันออกไปตามแต่ละบุคคลดังนั้นเราจึงไม่สามารถใช้วิธีการใดวิธีการหนึ่งในการบำบัดผู้ป่วยติดยาทุกคนได้เช่นบางรายเสพติดเพราะความอยากรู้อยากลอง, เสพเพื่อหลีกหนีปัญหาครอบครัวขาดความอบอุ่น, เสพเพื่อหลีกหนีเรื่องราวฝังลึกสะเทือนใจจากปัญหาที่แตกต่างกันเราจึงควรเป็นการแก้ต้นตอปัญหาตามที่แต่ละบุคคลมีเพื่อเยียวยาอย่างตรงจุดมากกว่ารักษาอาการทุกคนในรูปแบบเดียวกัน

สถานบำบัดเลิกยาเสพติดในเครือภูฟ้าเอ็นเตอร์ไพรส์ใช้วิธีการรักษาโดยหาจุดต้นตอของการใช้สารเสพติดของแต่ละคน (Individual Treatment) เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุดในการรักษาการใช้ยาเสพติด

5. การเริ่มต้นติดยาเกิดจากตัวยา

ในอดีตนั้นมีการทดลอง เพื่อทำความเข้าใจกับกระบวนการติดยาเสพติดโดยมีการทดลองนำหนูไปขังในกรงทีละตัวมีน้ำสองขวดที่เป็นน้ำเปล่าและน้ำผสมยาเสพติดผลการทดลองพบว่าหนูส่วนมากในกรงจะดื่มน้ำผสมยาเสพติดและดื่มเรื่อยๆจนตายซึ่งนี่ก็เป็นหลักฐานรับรองทางวิทยาศาสตร์ว่าเมื่อเสพยาในระยะหนึ่งจะทำให้เกิดอาการเสพติด

แต่แล้วก็มีอีกการทดลองจากDr. Bruce Alexander, ศาสตราจารย์ทางด้านจิตวิทยามหาวิทยาลัยSimon Fraserที่ชี้ว่าจริงๆแล้วสารยาเสพติดมีผลต่อร่างกายแค่เพียงส่วนเดียวเท่านั้นงานวิจัยนี้มีชื่อว่า Rat Park Experiment โดยมีการนำหนูในจำนวนหนึ่งใส่ไว้ในกรงที่เพียบพร้อมทั้งอาหาร, กิจกรรม, สังคมที่หนูได้ใช้ชีวิตและวางเครื่องดื่มไว้สองชนิดเหมือนเดิมผลการทดลองคือหนูได้มีปฏิสัมพันธ์กันภายในสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อความสุขและเลือกที่จะดื่มน้ำเปล่าธรรมดามากกว่าแทบไม่มีหนูตัวไหนเลยที่ดื่มน้ำผสมสารเสพติดหรือติดสารเสพติดนั้นข้อสรุปของงานวิจัยชิ้นนี้จึงได้ชี้ว่าสารเคมีเป็นเพียงส่วนหนึ่งแต่โดยหลักมาจากปัญหาสังคมการกล่าวโทษจึงกลายเป็นการซ้ำเติมปัญหามากกว่าการแก้ไข

"สิ่งที่ตรงข้ามกับการติดยาไม่ใช่การสร่างยาหรือการไม่ใช้สารเสพติดแต่คือความอบอุ่นของสังคมรอบข้าง”

ภูผาภูวดลอานนท์, 2021

อ่านบทความที่เกี่ยวข้อง:ความสำคัญของกำลังใจจากคนรอบข้างสู่แรงผลักดันในการเลิกยาเสพติด

วิธีการรักษาคนติดยา

รูปแบบการบำบัดรักษาผู้ป่วยยาเสพติดนั้นมี 2 แบบคือการบำบัดทางร่างกายและการบำบัดทางจิตใจ

1.การบำบัดยาเสพติดทางร่างกาย

การบำบัดรักษาทางร่างกายนั้ันทำได้หลายวิธีเช่นใช้ยาอื่นทดแทนหรือใช้ยาต้านฤทธิ์ยาเสพติดแล้วค่อยๆลดปริมาณลงเรื่อยๆ, ในทางแพทย์แผนไทยและแผนโบราณก็จะใช้ยาสมุนไพรให้ขับถ่ายพิษยาเสพติดออกมา, การฝังเข็ม, การใช้เครื่องกระตุ้นไฟฟ้า

2.การบำบัดยาเสพติดทางใจ

การบำบัดรักษาทางใจจะมุ่งเน้นแก้ที่ปัญหาต้นตอของการพึ่งพายาเสพติดเช่นใช้จิตบำบัดฟื้นฟูจิตใจให้เข้มแข็ง ปรับทัศนคติให้สามารถเผชิญปัญหาได้โดยไม่ต้องพึ่งยาเสพติด, การใช้หลักธรรมศาสนาสร้างสิ่งยึดเหนี่ยวให้จิตใจ, ชีวบำบัดในรูปแบบค่ายบำบัดสร้างสังคมให้ผู้ป่วยยาเสพติดได้ใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์โดยการฝึกหัดอาชีพและสามารถกลับไปใช้ชีวิตในสังคมได้

ขั้นตอนการบำบัดยาเสพติด

โดยทั่วไปขั้นตอนการบำบัดรักษายาเสพติดนั้นมี 4 ขั้นตอนด้วยกันได้แก่

1.การเตรียมการรักษา (Pre-Admission) ทำความเข้าใจกับผู้ป่วยและครอบครัวถึงรูปแบบการรักษาซึ่งจะแตกต่างกันออกไปตามแต่ละบุคคล

2.การถอนพิษยา/การรักษา (Detoxication) เช่นการบำบัดอาการและระงับความต้องการยารวมถึงป้องกันสภาวะแทรกซ้อนทั้งทางกายและจิตใจควรอยู่ในการดูแลของผู้เชี่ยวชาญเพื่อบรรเทาความรุนแรงของอาการถอนยา

3.การฟื้นฟูสมรรถภาพ (Rehabilitation) ฟื้นฟูสภาพร่างกายและจิตใจของผู้ป่วยเพื่อให้ผู้ป่วยสามารถปรับตัวและกลับไปใช้ชีวิตในสังคมตามปกติได้

4.ขั้นตอนการติดตามผล (After-Care) ติดตามผลการรักษาเพื่อป้องกันไม่ให้ผู้ป่วยหันกลับมาเสพยาเสพติดอีกผ่านการให้คำปรึกษาการให้กำลังใจ

เกร็ดความรู้เพิ่มเติม: การถอนพิษยาเสพติดนั้นแท้จริงไม่ได้หมายถึงการถอนพิษแต่หมายถึงขั้นตอนการรักษาอาการถอนยาที่เป็นการแก้ไขพิษที่สะสมในสมองและฟื้นฟูสมองให้กลับมาอยู่ในสภาพปกติ

การหักดิบพฤติกรรมที่ควรเลี่ยงเมื่อต้องการเลิกยาเสพติด

บางคนอาจมีความเชื่อมั่นว่าหากต้องการเลิกยาเพียงหยุดยาก็เลิกได้แต่การเลิกยานั้นไม่ได้ง่ายดายอย่างที่คิดเพราะความมุ่งมั่นอย่างเดียวอาจไม่สามารถเอาชนะสารเคมีในสมองที่สั่งให้ความต้องการยาเพิ่มสูงขึ้นได้กลับกันการหักดิบกลับทำให้เกิดอาการอยากยาขาดยาลงแดงและมีอาการต่างๆที่รุนแรงจนถึงขั้นเสียชีวิตได้

และถึงแม้จะเคยมีเคสที่ผู้ป่วยติดยาเสพติดสามารถทนต่อความทุกข์ทรมานต่างๆจนเลิกยาเสพติดได้สำเร็จแต่อย่างไรก็ควรพบแพทย์เพื่อตรวจดูภาวะแทรกซ้อนที่มีผลต่อสุขภาพหรือทำให้อยากกลับมาพึ่งพายาเสพติดอีกทั้งนี้เพื่อการเลิกยาเสพติดอย่างปลอดภัยและถาวรควรให้ผู้ป่วยเข้ารับการบำบัดยาเสพติดที่มีการดูแลจากผู้เชี่ยวชาญอย่างใกล้ชิด

สามารถอ่านรายละเอียดของการหักรวมถึงผลกระทบที่มีต่อร่างกายและจิตใจได้ในบทความต่อไปนี้ผลกระทบที่อาจจะตามมาหลังจากการหักดิบเลิกยาด้วยตัวเอง

วิธีการเลิกยาด้วยตัวเองทำอย่างไรได้บ้าง

หลายๆคนอาจเคยลองเลิกยาด้วยตัวเองแต่สุดท้ายก็ทำไม่ได้เพราะอาการลงแดงอยากยาซึ่งนายแพทย์กิตต์กวีโพธิ์โนผู้อำนวยการโรงพยาบาลจิตเวชนครราชสีมาราชนครินทร์ก็ได้มีการแนะนำวิธีเลิกยาเสพติดด้วยตัวเองและวิธีจัดการกับอาการอยากยาไว้ดังนี้วิธีเลิกยาเสพติดด้วยตัวเองและวิธีจัดการกับอาการอยากยาไว้ดังนี้

• 1.ค้นหาปัจจัยเสี่ยงที่กระตุ้นให้เกิดอาการอยากยาและพยายามหลบเลี่ยง
  โดยพยายามจินตนาการนึกถึงเรื่องดีๆที่ทำให้มีความสุขแทนการนึกถึงการใช้ยา
  
• 2.การดีดหนังยาง
  โดยใส่หนังยางไว้ที่ข้อมือแล้วดีดหนังยางเมื่อนึกถึงการเสพยาจากนั้นเปลี่ยนไปคิดเรื่องอื่นแทน
  
• 3.เปลี่ยนสภาพแวดล้อมหรือหากิจกรรมทำ
  เพื่อให้มีสมาธิกับสิ่งนั้นเช่นการออกกำลังกายเล่นดนตรีวาดรูปทำเทียนหอมเป็นต้น
  
• 4.นั่งสมาธิหรือกำหนดลมหายใจ
  สูดหายใจลึกๆและผ่อนช้าๆช่วยลดอาการหนักตื้อที่ท้องซึ่งเป็นอาการอยากยาทำให้รู้สึกผ่อนคลายทำซ้ำได้ทุกครั้งเมื่อมีอาการ
  
• 5.โทรศัพท์ปรึกษาคนใกล้ตัวเมื่อเริ่มรู้สึกคล้ายอาการอยากยา
  หรือมีความคิดแบบเดิมๆขึ้นการพูดคุยจะช่วยให้ระบายความรู้สึกออกไปได้

จะเห็นได้ว่าหลักๆคือเรื่องการมีสติและหลบเลี่ยงตัวกระตุ้นอันเป็นจุดเริ่มต้นของวงจรการใช้ยาโดยเริ่มจากตัวกระตุ้น > คิดถึงยา > คิดถึงอาการอยากยา > เสพยาเกิดขึ้นเป็นลำดับทำให้เกิดการเสพซ้ำนั่นเองซึ่งตัวกระตุ้นสามารถเป็นได้หลายประเภทตั้งแต่ปัญหาในชีวิตประจำวัน, คน, สิ่งของ, สถานที่, อารมณ์, ช่วงเวลาดังนั้นกุญแจสำคัญคือการหยุดความคิดถึงยาไว้ก่อนจะไปถึงขั้นที่ห้ามใจไม่ได้นั่นเอง

"วิธีการหยุดความคิดที่กล่าวมาสามารถเลือกทำอย่างใดอย่างหนึ่งที่เหมาะสมกับตนเองและควรฝึกทำทุกวันจะทำให้เกิดความเคยชินและสามารถนำมาใช้อย่างได้ผลโดยหากทำร่วมกับการหลีกเลี่ยงสิ่งที่เป็นตัวกระตุ้นให้เกิดความคิดถึงยาเสพติดและจัดกิจกรรมตนเองเพื่อใช้เวลาให้เกิดประโยชน์จะได้ผลดียิ่งขึ้น" นายแพทย์กิตต์กวีกล่าว

แต่วิธีดังกล่าวเป็นวิธีการจัดการกับตัวเองในเบื้องต้นในกรณีที่มีอาการเสพติดอย่างหนักแนะนำให้ผู้ป่วยเข้ารับการบำบัดยาเสพติดที่สถานบำบัดยาเสพติดโดยผู้เชี่ยวชาญเพื่อการเลิกยาเสพติดอย่างปลอดภัยเนื่องจากผู้ป่วยยาเสพติดแต่ละคนมีความแตกต่างกันจึงควรมีผู้ดูแลที่ทราบถึงกระบวนการรักษาที่จะทำให้สามารถเลิกยาเสพติดได้อย่างถาวรไปจนการช่วยเหลือในเรื่องการปรับตัวกลับสู่สังคมและการวางแผนอนาคตด้วย

ที่ภูฟ้าบำบัดยาเสพติดอย่างไร

ที่ภูฟ้าเรสท์โฮมเราสร้างสรรค์การทำกิจกรรมต่างๆโดยมีการออกแบบจากผู้ชำนาญการเฉพาะด้านทั้งการทำกิจกรรมเดี่ยวและแบบหมู่คณะภายในสถานฟื้นฟูทำให้ผู้ป่วยติดยาเสพติดที่เข้ารับการบำบัดได้รับการฟื้นฟูอย่างเต็มที่ทางกายและใจ

ตัวอย่างกิจกรรมเช่นวารีบำบัด, แบดมินตัน, โต๊ะสนุ้ก, สอนทำอาหาร, ห้องดนตรี, ห้องอบซาวน่า, ห้องดูหนัง, ห้องสมาธิบำบัด, ห้องคาราโอเกะเป็นต้น

โดยเรามุ่งเน้นที่จะฟื้นฟูผู้ป่วยแบบบูรณาการหลายมิติตั้งแต่ดูแลการใช้ชีวิต, การสร้างจิตสำนึกที่เข้มแข็งปฏิเสธต่อยาเสพติด, ฟื้นฟูอารมณ์, ปรับทัศนคติการมองเห็นคุณค่าในตัวเอง, ปรับพฤติกรรมให้สามารถอยู่ร่วมกับสังคมพึ่งพาตัวเองได้, เสริมสร้างทักษะการปรับตัวไม่รู้สึกแปลกแยกหลังจากออกสถานบำบัด, และสร้างทักษะอาชีพที่สามารถนำไปต่อยอดได้ทำให้ผู้ป่วยสามารถกลับไปใช้ชีวิตในสังคมได้อย่างเต็มที่ด้วยเวลาเพียง 15 วันในโปรแกรมบำบัดยาเสพติดระยะสั้น

เลิกยากับสถานฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ป่วยยาเสพติดภูฟ้าเรสท์โฮม

หากคุณกำลังมองหาก้าวแรกที่จะช่วยให้คุณหรือคนที่คุณรักสามารถเลิกยาได้อย่างมีประสิทธิภาพภูฟ้าเรสท์โฮมพร้อมดูแลคุณดุจญาติมิตรด้วยหัวใจของความเป็นมนุษย์เราคือสถานฟื้นฟูสมรรถภาพยาเสพติดที่ได้รับการยอมรับจากทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศเรามีทีมแพทย์ทีมบำบัดนักจิตวิทยาและผู้ชำนาญการด้านเลิกยาเสพติดโดยเฉพาะเพื่อดูแลคุณตลอด 24 ชั่วโมงให้สามารถเลิกยาเสพติดได้อย่างถาวรไม่อาเจียนหรือทรมาน

สำหรับครอบครัวที่อยากพาคนที่คุณรักหรือผู้ที่ต้องการเลิกยาด้วยความสมัครใจสามารถติดต่อเพื่อเข้าชมสถานที่ล่วงหน้าได้ทั้ง 3 สาขาอันได้แก่กรุงเทพมหานคร, หัวหิน, และเชียงรายติดต่อเราได้ที่นี่หรือ โทร. 1522 เพื่อปรึกษาผู้ชำนาญการด้านการบำบัดยาเสพติดภูฟ้า