ยาเสพติดกำเนิดใหม่ในไทย แรงถึงตาย - ภูฟ้าเรสท์โฮม

ยาเสพติดกำเนิดใหม่ คืออะไร ทำไมแรงถึงตาย?

การแพร่ระบาดของยาเสพติดในไทยนั้นกระจายเป็นวงกว้าง เมื่อปราบปรามได้จำนวนหนึ่ง ก็มีกลุ่มใหม่เกิดขึ้นเสมอ รวมไปถึงมีการพัฒนาให้เกิดเป็นยาเสพติดชนิดใหม่ ๆ ในหลากหลายรูปแบบ ทั้งใช้ปริมาณน้อยลง แต่รุนแรงขึ้น, ตรวจจับสารยากขึ้น, เปลี่ยนรูปลักษณ์เพื่อหลบหลีก หรือแฝงอยู่ในรูปแบบของยาที่ใช้ในชีวิตประจำวันอย่างยาแก้ไอ และอื่น ๆ อีกมาก ทำให้คุณอาจไม่ทันรู้ตัวว่าภัยยาเสพติดอยู่ใกล้ตัวของคนที่คุณรักมากกว่าที่คิด

เพื่อเป็นส่วนหนึ่งของการป้องกันและต้านภัยยาเสพติด วันนี้ภูฟ้าเรสท์โฮมจะพาคุณไปทำความรู้จักกับยาเสพติดกำเนิดใหม่ ทั้งลักษณะ ผลข้างเคียง และบริเวณที่เกิดการแพร่ระบาดผ่านบทความนี้

ยาเสพติดกำเนิดใหม่ คืออะไร

จากการประชุมวิชาการยาเสพติดแห่งชาติ ครั้งที่ 9 เภสัชกรวิโรจน์ สุ่มใหญ่ ผู้ช่วยเลขาธิการด้านปราบปรามยาเสพติด สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ได้พูดถึงคำนิยามว่า ยาเสพติดกำเนิดใหม่ คือ ยาเสพติดที่ยังไม่เคยถูกนำออกมาเผยแพร่ในสังคมมาก่อน จึงยังไม่ค่อยมีผู้ใช้ยาปรากฏให้เห็น และยังไม่เคยมีการแพร่ระบาดอย่างรุนแรงมาก่อน อีกทั้งยังไม่มีความชัดเจนในเรื่องสถานะทางกฎหมายที่ใช้ในการควบคุม จึงสามารถหลบเลี่ยงกฎหมายได้ในบางประเทศ

อ่านบทความที่เกี่ยวข้อง: ปัญหายาเสพติดในไทย และแนวทางการแก้ไข ปี 2566

ยาเสพติดกำเนิดใหม่ เกิดขึ้นได้อย่างไร

สาเหตุหลักของการเกิดยาเสพติดกำเนิดใหม่นั้นมีอยู่ไม่กี่ข้อ หลัก ๆ คือ เพื่อเปิดสินค้ายาเสพติดชนิดใหม่ชิงส่วนแบ่งการตลาด และเพื่อหลบเลี่ยงกฎหมาย

ทำไมยาเสพติดกำเนิดใหม่จึงสามารถหลบเลี่ยงกฎหมายได้?

ยาเสพติดกำเนิดใหม่ใช้ความไม่ชัดเจนในสถานะของตัวยาทางกฎหมาย ทำให้ไม่สามารถระบุชัดได้ว่ายานี้ผิดกฎหมายหรือไม่

จากรายงานของ UNODC ปี 2012 พบว่ามียาเสพติดกำเนิดใหม่มากถึง 251 ชนิด โดยเรียกยาเสพติดชนิดใหม่เหล่านี้ว่า Legal Highs และกลุ่มที่น่ากลัวที่สุด คือ Designer Drugs ที่ตัวยาเป็นสารสังเคราะห์ที่ถูกออกแบบโครงสร้างเคมีใหม่ แต่ให้ผลไม่ต่างจากยาเสพติดขนานเดิม ทำให้ตัวยาเหล่านี้เป็นสารใหม่ที่ไม่มีชื่ออยู่ในบัญชีควบคุมขององค์การสหประชาชาติ และไม่มีกฎหมายควบคุมที่ชัดเจน หากอธิบายเป็นคำง่าย ๆ คือ เพราะเป็นของใหม่ เลยไม่ขึ้นชื่อว่าผิดกฎหมาย จะเอาผิดได้ก็ต่อเมื่อถูกควบคุมชัดเจนแล้ว

ยกตัวอย่างเช่น สารออกฤทธิ์ต่อจิตประสาทใหม่ (NPS หรือ New Psychoactive Substances) เป็นกลุ่มยาเสพติดสังเคราะห์ที่ออกแบบให้มีฤทธิ์คล้ายยาเสพติด เช่น โคเคน ยาบ้า ยาอี แต่ยังไม่ถูกควบคุมตามอนุสัญญาขององค์การสหประชาชาติ ได้แก่ อนุสัญญาเดี่ยวว่าด้วยยาเสพติดให้โทษ ค.ศ. 1961 และอนุสัญญาว่าด้วยวัตถุที่ออกฤทธิ์ต่อจิตประสาท ค.ศ. 1971 ทำให้ไม่ผิดกฎหมายตามอนุสัญญา อย่างไรก็ตาม NPS หลายตัวอาจถูกกำหนดให้ผิดกฎหมายในบางประเทศที่มีการระบาดหนัก

ยาเสพติดกำเนิดใหม่ ต้องเป็นสารที่ถูกสังเคราะห์ใหม่เท่านั้นหรือไม่?

ยาเสพติดกำเนิดใหม่นั้นอาจเป็นสารที่มีมานานแล้วแต่เพิ่งถูกนำมาใช้ หรือเริ่มแพร่ระบาดอย่างกว้างขวางก็ได้ เช่นในกรณีการตรวจพบยาเสพติดเฟนทานิลครั้งแรกในประเทศไทยเมื่อเดือนกันยายน 2565 ที่ผ่านมา

ตามปกติแล้วเฟนทานิลถูกใช้ทางการแพทย์เพื่อระงับความเจ็บปวดในกรณีที่ใช้มอร์ฟีนไม่ได้ผลเท่านั้น เพราะสารนี้มีความรุนแรงมาก หากซึมผ่านผิวหนังอาจส่งผลอันตรายถึงชีวิต แต่เดิมมาเฟนทานิลจึงไม่ได้ถูกจัดเป็นยาเสพติดที่ผิดกฎหมาย แต่เมื่อนำมาผสมกับยาเสพติดอื่น ๆ ทำให้มีความรุนแรงเป็นเท่าทวี โดยเฟนทานิลออกฤทธิ์แรงกว่าเฮโรอีนถึง 50 เท่า และรุนแรงกว่ามอร์ฟีนถึง 100 เท่า

ด้วยเหตุการณ์การแพร่ระบาดนี้จึงทำให้เฟนทานิลที่เคยถูกใช้ทางการแพทย์เท่านั้นกลายเป็นยาเสพติดกำเนิดใหม่

การแพร่ระบาดของยาเสพติดกำเนิดใหม่ในไทย

80% ของยาเสพติดในไทยมีลักลอบนำเข้ามาผ่าน 3 จังหวัด คือ เชียงใหม่ เชียงราย และแม่ฮ่องสอน ซึ่งติดกับชายแดนของประเทศเพื่อนบ้าน ทั้งในรูปแบบยาเสพติดที่ทางการรู้จัก และทั้งในรูปแบบที่ไม่มีใครรู้จัก ถึงแม้การเท่าทันจะเป็นการป้องกันที่ดีที่สุด แต่ก็ไม่สามารถเอาชนะกระบวนการค้ายาเสพติดเหล่านี้ได้ทุกครั้ง เพื่อลดโอกาสที่คนที่คุณรักจะหันไปใช้ยาเสพติด ข้อมูลนี้จึงเป็นสิ่งจำเป็นในการสอดส่องเฝ้าระวัง

จากข้อมูลยาเสพติดกำเนิดใหม่ที่มีเผยแพร่มักมีประกาศในข่าวยาเสพติดต่าง ๆ โดยยาเสพติดกำเนิดใหม่ที่มีการแพร่ระบาดหนักช่วงปลายปี 2565 ที่ผ่านมา คือ เฟนทานิล ดังที่กล่าวตามด้านบน และ แฮปปี้

แฮปปี้ หรือ Happy Water ยาเสพติดกำเนิดใหม่ที่รุนแรงขั้นเสียชีวิต

แฮปปี้ เป็นยาเสพติดกำเนิดใหม่ที่แพร่ระบาดในสถานบันเทิงของไทย ตัวยาเสพติดถูกบรรจุในถุงพลาสติกทรงสี่เหลี่ยมผืนผ้าขนาดเล็ก บางซองคล้ายถุงยางอนามัย ต้องอาศัยการสังเกตอย่างดีจึงจะแยกออก ภายในซองบรรจุผงสีขาวขุ่น หนักประมาณ 15-20 กรัม

ทางโฆษกรัฐบาลไทยกล่าวว่า การแพร่ระบาดของแฮปปี้ เป็นการแพร่ระบาดแบบกองทัพมด โดยมีการลักลอบจำหน่ายในพื้นที่ จังหวัดท่าขี้เหล็ก ประเทศเมียนมา ตรงข้ามกับ อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงรายของไทย และนำมากระจายขายในพื้นที่ต่าง ๆ

จากรายงานของกรมการแพทย์ สถาบันบำบัดรักษา และฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดแห่งชาติบรมราชชนนี รายงานว่าตัวยาเสพติดแฮปปี้ มีส่วนผสมของสาร Benzylpiperazine (BPZ) มีฤทธิ์คล้ายยาบ้า แต่รุนแรงน้อยกว่า อยู่ที่ประมาณ 1 ใน 10 ของยาบ้า ออกฤทธิ์กระตุ้นประสาท ทำให้เคลิบเคลิ้ม สนุกสนาน

นอกจากนี้ยังมีรายงานเพิ่มเติมอีกว่าเป็นยาเสพติดที่กลุ่มผู้ค้ายาผสมกันขึ้นมาเอง โดยผสมกับยาหลากหลายชนิด เช่น ยาอี ยาบ้า สารไดอาซีแพม คาเฟอีน และทาร์มาดอน ผสมกัน แล้วนำมาชงกับเครื่องดื่ม โดยกลุ่มผู้ค้างอวดอ้างสรรพคุณว่าทำให้สนุกได้มากกว่าเสพยาเสพติดเพียงชนิดเดียว

ผลข้างเคียงของยาเสพติดแฮปปี้สามารถทำให้มีอาการหลอน และหวาดระแวง นอกจากนี้ยังมีการใช้ยาเสพติดหลายชนิดจึงผลต่อระบบประสาทมากกว่าปกติ และเมื่อใช้ร่วมกับเครื่องดื่มมึนเมาจะเสริมฤทธิ์กันอาจเกิดอันตรายต่อร่างกายและสมองจนถึงขั้นเสียชีวิตได้

อ่านบทความที่เกี่ยวข้อง: ยาเสพติดชนิดใหม่แบบผสม

รายชื่อยาเสพติดกำเนิดใหม่ที่สรุปอย่างเป็นทางการ

ในการประชุมวิชาการยาเสพติดแห่งชาติ ครั้งที่ 9 ปี 2551 ได้มีการสรุปรวมยาเสพติดกำเนิดใหม่ไว้ถึง 10 ชนิดด้วยกันได้แก่

• 1. mCPP

ลักษณะเป็นยาเม็ดกลมแบน มีสีเขียวออกฤทธิ์คล้ายยาในตระกูลเอ็กซ์ตาซี หรือยาอี เรียกได้ว่าเป็นยาอีรูปแบบใหม่ มีการจับกุมผู้ต้องหามาแล้ว (ผู้เสพยา) แต่ไม่สามารถดำเนินคดีทางกฎหมายได้

โดยกลุ่มยาเอ็กซ์ตาซีจะออกฤทธิ์ในเวลา 45 นาที และอยู่ในร่างกายได้ยาวนานประมาณ 6-8 ชั่วโมง อาจทำให้ใจสั่น ความดันโลหิตสูง ส่งผลต่อประสาทรับรู้ ทั้งการได้ยินและมองเห็นแสงสีต่าง ๆ ผิดไปจากความจริง และมีผลต่อการควบคุมอารมณ์

• 2. DMA

ลักษณะคล้ายน้ำแข็งทุบละเอียด ก้อนสีขาวใส ฤทธิ์เหมือนยาบ้า ตัวชนิดนี้แต่เดิมตรวจพบในยาบ้า แต่มีความเข้าใจว่าเป็นสิ่งแปลกปลอมที่เจือปน การทำงาน DMA เมื่อเข้าสู่ร่างกายแล้วจะถูกเปลี่ยนให้เป็นยาบ้าที่ตับ

กลุ่มยานี้จะออกฤทธิ์กระตุ้นสมอง แม้จะไม่ถึงขั้นเสพติดแต่ก็อาจจะมีอาการทางจิตได้ หากใช้ในปริมาณมาก จะทำให้หัวใจเต้นเร็ว ความดันโลหิตสูง มือสั่นเดินเซ อาจมีอาการชัก ส่งผลให้เส้นเลือดในสมองแตกและเสียชีวิตได้ในที่สุด หากใช้เป็นเวลานานจะขาดสมาธิ อ่อนเพลียง่าย หูแว่วเห็นภาพหลอน หากยาหมดฤทธิ์จะซึมเศร้า ในกรณีร้ายแรงคือคิดทำร้ายตัวเองได้

• 3. Synthetic Heroin Pills (Subutex)

ลักษณะเป็นเม็ดยายาวรี มีร่องแบ่งครึ่งเม็ดเหมือนเฮโรอีน ออกแบบมาให้เป็นยารักษาคนติดเฮโรอีน โดยมีฤทธิ์ที่เบากว่า ช่วยลดการใช้เฮโรอีน อย่างไรก็ตามยาชนิดนี้มีการระบาดอยู่ในหลายประเทศ เช่น สวีเดน นิวซีแลนด์ ออสเตรเลีย เสพโดยการกินและฉีด

กลุ่มยานี้จะออกฤทธิ์กดประสาท รู้สึกร้อนวูบวาบ ผ่อนคลาย ไม่มีอาการเจ็บปวด แต่อย่างไรก็ตามเฮโรอีนเป็นยาเสพติดที่เกิดผลทางร่างกายและจิตใจอย่างรุนแรง แต่ก็ยังถือว่าเสพติดได้ง่ายกว่ามอร์ฟีนและฝิ่นมาก อย่างในกรณี Subutex แม้จะมีฤทธิ์ที่อ่อนกว่าแต่ยังให้ก่อให้เกิดการเสพติดได้อยู่ดี เมื่อเสพเป็นระยะเวลานาน ร่างกายจะทรุดโทรม ความคิดสับสน เจ็บปวดทั่วร่างกาย

• 4. Synthetic Heroin Pills (3-methylfentanyl)

ลักษณะเป็นผงละเอียดสีน้ำตาลอ่อน บรรจุในถุงซิปล็อก โดยใช้สูดเข้าผ่านทางโพรงจมูกแล้วจะให้ฤทธิ์เหมือนกับเฮโรอีน มึนเมา และง่วงซึม ระบบการหายใจถูกกด โดยการเสพวิธีสูบควัน เฮโรอีนจากเข้าสู่สมองภายใน 7 วินาที

• 5. New Heroin หรือ MPTP

ลักษณะเป็นผงละเอียดสีขาว จะคล้ายกับ Synthetic Heroin Pills ที่ใช้วิธีสูดเข้าโพรงจมูกให้ได้ฤทธิ์เหมือนเฮโรอีน และนอกจากนี้ยังทำให้เกิด Parkinsonian Syndrome หรือ กลุ่มอาการพาร์กินสัน

กลุ่มอาการพาร์กินสันจะมีอาการหลัก ๆ ได้แก่ สั่น เกร็ง เคลื่อนไหวช้า และเสียการทรงตัว ในภาพรวมของกลุ่มอาการนี้เกิดจากความเสื่อมของเซลล์สมอง โดยเฉพาะส่วนที่สร้างโดพามีน ทำให้โดพามีนมีปริมาณน้อยลง จึงส่งผลให้เกิดความผิดปกติของการเคลื่อนไหว และนอกจากนี้ โดพามีนยังเป็นสารสร้างความสุข เมื่อมีปริมาณน้อยลง ทำให้ซึมเศร้า และวิตกกังวลได้ ในระยะสั้น ๆ จะมีความจำไม่ดี และเสื่อมความจำในระยะท้าย ๆ รวมไปถึงประสาทการรับรู้กลิ่นและรสที่ไม่ดี

• 6. Crack หรือ Rock

ลักษณะเป็นผงสีขาว เสพโดยใช้การสูดควัน ให้ฤทธิ์กระตุ้นประสาท ทำให้เกิดอาการตื่นเต้น ก้าวร้าว หลงผิดชนิดหวาดระแวง

ยาชนิดที่ออกฤทธิ์กระตุ้นประสาท จะทำให้หัวใจเต้นเร็ว ขาดสมาธิ อ่อนเพลียง่าย ต้องใช้ยามากระตุ้นตลอด เมื่อขาดยาจึงส่งผลเสียต่อสุขภาพจิต และทำให้หวาดระแวง ขาดความสุข

• 7. วันทูคอล 4x100 8x100

ลักษณะเป็นยาน้ำสีต่าง ๆ มีฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาไม่ชัดเจน เป็นสารเสพติดสูตรผสม โดยส่วนผสมหลัก คือ ยาน้ำแก้ไอ และน้ำต้มกระท่อม บางคนอาจผสมยากล่อมประสาทเข้าไปด้วย โดยส่วนใหญ่มักพบที่พื้นที่ภาคใต้

ในทางการแพทย์แผนโบราณนั้น มีการนำกระท่อมมาใช้ทดแทนเฮโรอีนโดยช่วยลดอาการปวดกล้ามเนื้อ สามารถใช้เสริมเฮโรอีน เพื่อค่อย ๆ ลดปริมาณการเสพเฮโรอีน และลดอาการถอนยาจากเฮโรอีนได้ อย่างไรก็ตาม การใช้กระท่อมในปริมาณที่มากเกินไปอาจทำให้เกิดอาการติดได้ มีฤทธิ์กล่อมประสาท เบื่ออาหารคลื่นไส้ และปวดกล้ามเนื้อ หากขาดนาน ๆ จะทำให้เป็นซึมเศร้าได้

อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับ กระท่อม และสมุนไพรเลิกยาชนิดอื่น ๆ

• 8. เด็กซ์โตร (Dextromethorphan)

ลักษณะเป็นยาเม็ดแก้ไอ เสพโดยการกิน ทำให้เกิดอาการมึนเมา และประสาทหลอน มีอาการสับสน แต่จริง ๆ แล้ว Dextromethorphan เป็นยาแก้ไอที่นิยมใช้กันมายาวนาน เพราะประสิทธิในการรักษาที่ดี และปลอดภัยสูง โดยขนาดของการรักษาตามปกติ คือ 15-30 มิลลิกรัม ใช้ทุก 6-8 ชั่วโมง ปริมาณสูงสุดที่ใช้ต่อวันไม่เกิน 120 มิลลิกรัม ในขนาดยาปกตินี้จะไม่มีผลทำให้เคลิบเคลิ้ม หรือมีฤทธิ์แก้ปวด หรือเกิดฤทธิ์ที่เป็นพิษต่อร่างกาย

แต่ในส่วนของเด็กซ์โตรนั้นถูกนำมาใช้ในขนาดที่สูงถึง 360 มิลลิกรัมซึ่งมากกว่าปกติเป็น 3 เท่า เพื่อลดความเจ็บปวด มีความสุข และทำให้เกิดอาการเป็นพิษเฉียบพลัน จากบทความ ยาแก้ไอ เดกซ์โทรเมทอร์แฟน และการทำไปใช้ในทางที่ผิดโดยคณาจารย์คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ได้พูดถึงผลกระทบต่อร่างกายว่าจะมีอาการดังนี้ คลื่นไส้ อาเจียน วิงเวียนศีรษะ กล้ามเนื้อทำงานไม่ประสานกัน พูดไม่ชัด ม่านตาขยาย กระวนกระวาย สูญเสียความทรงจำ อาจหมดสติจากการกดการหายใจ และเสียชีวิตได้

• 9. ไฟแช็กแก๊ส

ลักษณะเหมือนไฟแช็กแก๊สสำเร็จรูป แบบใช้หมดแล้วทิ้ง เสพโดยการสูดดมเพื่อเอาแก๊สบิวเทน ทำให้เกิดอาการมึนเมาจากฤทธิ
์กดประสาท ขาดสติ และเกิดอันตรายต่อสมองได้ มักพบการแพร่ระบาดในชุมชนแออัด หรือ สลัม ในยุโรปมีออกมาตรการควบคุมอย่างเคร่งครัดโดยห้ามขาดไฟแช็กให้แก่เยาวชนอายุต่ำกว่า 18 ปี แต่ในไทยยังไม่มีการควบคุมอย่างจริงจัง

เมื่อผู้เสพสูดดมก๊าซบิวเทนจากไฟแช็กแก๊สจะทำให้ออกซิเจนในปอดลดลง ทำให้ปริมาณของออกซิเจนในเลือดและเนื้อเยื่อต่าง ๆ ลดลงตามไปด้วย ซึ่งมีผลต่อระบบประสาทส่วนกลาง ทำให้หายใจถี่ มึนงง คลื่นไส้ และอาจทรงตัวไม่อยู่จากการขาดออกซิเจน เมื่อขาดนานเกินไปจะทำให้หมดสติจนเสียชีวิตได้

• 10. หนังกบตากแห้ง/กระดาษซับ (Cane toads skin/Bufo paper)

สารเสพติดที่ทำมาจากหนังกบ โดยเป็นกบสายพันธุ์ออสเตรเลีย ใช้โดยทุบหัวแล้วนำกระดาษมาซับยางกบ จากนั้นอมที่ใต้ลิ้น จะทำให้เกิดอาการประสาทหลอน เดิมทียาเสพติดกำเนิดใหม่ชนิดนี้แพร่กระจายในออสเตรเลียเท่านั้น ต่อมามีการส่งออกไปขายยังที่ต่าง ๆ ทั่วโลก รวมถึงงานฟูลมูนปาร์ตี้ของประเทศไทย

นอกจากนี้อาการข้างเคียง ของหนังกบตากแห้งนั้นยังทำให้เกิด Serotonin Syndrome อีกด้วย เป็นกลุ่มอาการจากการใช้ยาที่มีฤทธิ์เพิ่มระดับสารเซโรโทนินในร่างกาย มีอาการผิดปกติหลากหลายอาการทั้งทางระบบประสาทส่วนกลาง ระบบประสาทอัตโนมัติ และกล้ามเนื้อ เกิดร่วมกัน มีอาการเบา ๆ ตั้งแต่ หนาวสั่น ท้องเสีย ไปจนอาการรุนแรง เช่น กล้ามเนื้อแข็งเกร็ง มีไข้ และ ชัก เป็นต้น ในบางรายอาจมีอาการรุนแรงจนถึงชีวิตได้

ภูฟ้าเรสท์โฮม สถานบันบำบัดผู้ป่วยติดยาเสพติดเอกชน

การเลิกยาด้วยตัวเองอาจส่งผลกระทบมากกว่าที่คุณคิด หากคุณกำลังมองหาสถานบำบัดที่ช่วยให้คุณ หรือคนที่คุณรักสามารถเลิกยาได้อย่างปลอดภัยภูฟ้าเรสท์โฮมพร้อมดูแลคุณดุจญาติมิตร ด้วยหัวใจของความเป็นมนุษย์

เราคือสถานฟื้นฟูสมรรถภาพยาเสพติดที่ได้รับการยอมรับจากทั้งในประเทศไทย และต่างประเทศ ด้วยประสบการณ์และความชำนาญกว่า 37 ปี เรามีทีมแพทย์ ทีมบำบัด นักจิตวิทยา และผู้ชำนาญการด้านเลิกยาเสพติดโดยเฉพาะเพื่อดูแลคุณตลอด 24 ชั่วโมงให้สามารถเลิกยาเสพติดได้อย่างถาวร ไม่อาเจียน หรือ ทรมาน

สำหรับครอบครัวที่อยากพาคนที่คุณรัก หรือผู้ที่ต้องการเลิกยาด้วยความสมัครใจ สามารถติดต่อเพื่อเข้าชมสถานที่ล่วงหน้าได้ทั้ง 3 สาขา อันได้แก่ กรุงเทพมหานคร, หัวหิน, และเชียงราย ติดต่อเราได้ที่นี่ หรือ โทร. 1522 เพื่อปรึกษาผู้ผู้ชำนาญการด้านการบำบัดยาเสพติดของภูฟ้า

Source: สำนักงาน ป.ป.ส. กระทรวงยุติธรรม, สำนักงานข่าว VOA Thai, World Drugs Report 2022 - UNODC, สถานีตำรวจภูธรบางปู, สำนักข่าวข่าวจริง, สถาบันบำบัดและฟื้นผู้ติดยาเสพติดแห่งชาติบรมราชชนนี, ข่าวคณะโฆษก รัฐบาลไทย, Kapook, มหาวิทยาลัยขอนแก่น, ScienceDirect, JourneyPure - Rehab Clinic, การจัดการความรู้ สำนักงาน ป.ป.ส., สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข, ข่าววงการแพทย์, ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทย์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, โรงพยาบาลธัญญารักษ์สงขลา, โรงพยาบาลบำรุงราษฎ์, โรงพยาบาลค่ายสุรนารี, สมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย, สสส.