ประวัติความเป็นมาของวันต่อต้านยาเสพติดโลก - ภูฟ้าเรสท์โฮม

วันต่อต้านยาเสพติดคืออะไร ทำไมจึงสำคัญ

วันที่ 26 มิถุนายน ของทุกปี ถูกกำหนดให้เป็น “วันต่อต้านยาเสพติด” โดยจุดประสงค์หลัก คือ เพื่อให้ประชาชนตระหนักถึงการรณรงค์ต่อต้าน และแก้ปัญหายาเสพติด ซึ่งส่วนนี้อาจเป็นสิ่งที่ทุกคนคุ้นเคยกันดีอยู่แล้ว

ดังนั้นในวันนี้ภูฟ้าจึงอยากพาทุกท่านไปทำความรู้จักกับวันต่อต้านยาเสพติดให้มากขึ้นว่า ประวัติวันต่อต้านยาเสพติดมีความเป็นมาอย่างไร มีความสำคัญอย่างไรในระดับนานาชาติ รวมไปถึงกิจกรรมที่ทำในวันต่อต้านยาเสพติดทั้งของไทย และต่างประเทศมีอะไรบ้าง

ประวัติวันต่อต้านยาเสพติดโลก

จำนวนการใช้จ่ายเกี่ยวกับสารเสพติดผิดกฎหมายในปี 2565 ทั่วโลกสูงกว่า $354,000 ดอลลาร์ล้านเหรียญสหรัฐ – ข้อมูลจาก worldometers

ภัยยาเสพติดไม่เพียงแต่จะเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นภายในประเทศไทยเท่านั้น แต่ยังเป็นปัญหาที่นานาประเทศยอมรับว่าต้องมีการแก้ปัญหาร่วมกันทั่วโลกตั้งแต่ช่วงต้นของศตวรรษที่ 20 โดยมีการจัดประชุมระหว่างประเทศครั้งแรกที่เซี่ยงไฮ้ในปี 1909 (พ.ศ. 2452)

แต่อย่างไรก็ตาม ยังคงพบว่าอัตราการใช้สารเสพติดในทางที่ผิดยังคงแพร่กระจายอย่างต่อเนื่อง ระหว่างวันที่ 17-26 มิถุนายน 1987 (พ.ศ. 2530) ได้จัดการประชุมระหว่างประเทศว่าด้วยการใช้ยาในทางที่ผิด และการลักลอบใช้ยาเสพติด (International Conference on Drug Abuse and licit Trafficking ICDAIT) ที่กรุงเวียนนา ประเทศออสเตรีย โดยสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ (UNGA) มีมติประกาศให้วันที่ 26 มิถุนายน ของทุกปี เป็นวันต่อต้านยาเสพติด และการค้าที่ผิดกฎหมายสากล หรือเรียกสั้น ๆ ว่า วันต่อต้านยาเสพติด (International Day against Drug Abuse and Illicit Trafficking หรือ World Drug Day) นอกจากนี้วันที่ 26 มิถุนายน ยังเป็นวันที่เดียวกับที่จีนถอนสัมปทานการค้าฝิ่นในมณฑลกวางตุ้งเป็นครั้งแรกก่อนเกิดสงครามฝิ่นอีกด้วย

ความสำคัญของวันต่อต้านยาเสพติดโลกจึงเป็นการแสดงออกถึงความมุ่งมั่นในการเสริมสร้างการดำเนินการและความร่วมมือเพื่อบรรลุเป้าหมายของสังคมระหว่างประเทศให้ปราศจากการใช้ยาเสพติดในทางที่ผิด

โดยแนวทางนี้เกี่ยวข้องกับการรักษา การสนับสนุน และการฟื้นฟูสมรรถภาพ, สร้างความมั่นใจในการเข้าถึงสารควบคุมเพื่อวัตถุประสงค์ทางการแพทย์, การทำงานร่วมกับเกษตรกรที่เคยปลูกพืชยาเสพติดผิดกฎหมายเพื่อพัฒนาทางเลือกในการดำรงชีวิตที่ยั่งยืน, รวมไปถึงการสร้างกรอบกฎหมายและสถาบันที่เพียงพอสำหรับการควบคุมยาเสพติดโดยใช้อนุสัญญาระหว่างประเทศ และยึดมั่นมาจนถึงปัจจุบัน

ประวัติการต่อต้านยาเสพติดไทย

หากย้อนลงไปในประวัติศาสตร์ไทย ยาเสพติดเริ่มมีการนำมาใช้ตั้งแต่สมัยอยุธยา โดยแรกเริ่มมีวัตถุประสงค์เพื่อใช้ทางการแพทย์ จากประวัติศาสตร์ได้มีการพูดถึงยาเสพติดชนิดแรกที่ถูกใช้ในไทยนั้นคือ ฝิ่น เพื่อใช้เป็นยาแก้ปวด ยาลดไข้ ยารักษาอาการท้องเสีย และเป็นยาเพิ่มพละกำลังกาย

ในสมัยนั้น สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 ก็ได้เล็งเห็นในคุณและโทษของฝิ่น จนมีการศึกษาสมุนไพรเลิกยาหลากหลายชนิด เพื่อลดการเสพฝิ่น และมีบัญญัติกฎหมายการห้ามซื้อ ห้ามขาย หรือเสพฝิ่นไว้อย่างชัดเจน แต่ยังคงมีการดำเนินซื้อขายแบบซ่อนเร้น และมีวิธีการที่แยบยลมากยิ่งขึ้น รวมไปถึงการแปรรูปไปเป็นยาเสพติดประเภทอื่น ๆ อีกจำนวนมาก ทำให้ยาเสพติดยังไม่สามารถขจัดให้หมดไปจากประเทศไทยได้

อ่านบทความที่เกี่ยวข้อง:

• สมุนไพรถอนพิษยาเสพติดมีอะไรบ้าง? ได้ผลจริงหรือ?

• สถิติของผู้ป่วยสารเสพติดในไทย

วันที่ 9 ธันวาคม 2501 คณะปฏิวัติภายใต้การนำของจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ได้ออกประกาศคณะปฏิวัติให้เลิกการสูบฝิ่นทั่วราชอาณาจักร โดยมีการเผาทำลายฝิ่น รวมถึงอุปกรณ์ที่ใช้ในการสูบฝิ่น และจัดตั้ง “คณะกรรมการปราบปรามยาเสพติดให้โทษ” หรือ ปปส. ขึ้นมาใน พ.ศ. 2504

ต่อมาในสมัยนายธานินทร์ กรัยวิเชียร เป็นนายกรัฐมนตรีรัฐบาลได้เล็งเห็นว่า การปราบปรามยาเสพติดไม่สามารถแก้ไขได้โดยการดำเนินการเฉพาะกรมตำรวจฝ่ายเดียว จึงได้เสนอร่างพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามยาเสพติด พ.ศ. 2519 ต่อสภาปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน และประกาศใช้เป็นกฎหมายเมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน 2519

พระราชบัญญัติดังกล่าวได้กำหนดให้มีคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติดหรือเรียกชื่อย่อว่า “ป.ป.ส.” โดยมีนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน และจัดตั้งสำนักงาน ป.ป.ส. ขึ้นเป็นหน่วยงานกลางรับผิดชอบโดยตรง

ดังที่ได้พูดไปในประวัติวันต่อต้านยาเสพติดโลก ว่ายาเสพติดนั้นเป็นปัญหาข้ามชาติที่ทั้งโลกจะต้องร่วมกันแก้ไข ประเทศไทยเองก็เป็นหนึ่งในสมาชิกขององค์การสหประชาชาติ (UN) จึงได้ยึดถือแนวทางปฏิบัติร่วมกับประชาคมโลกในการต่อต้านยาเสพติด และร่วมกันจัดกิจกรรมรณรงค์อย่างต่อเนื่อง ในวันที่ 26 มิถุนายนของทุกปี ตั้งแต่ปี 2531 จวบจนปัจจุบัน โดยมีสำนักคณะกรรมการงานป้องกันและปราบปรามยาเสพติดเป็นหน่วยงานหลักที่รับผิดชอบ และวางแผนงานปฏิบัติการเพื่อแก้ปัญหายาเสพติดให้สอดคล้องกับแผนพัฒนาของรัฐบาลไทย

กิจกรรมต้านภัยยาเสพติดมีอะไรบ้าง

การป้องกันและปราบปรามยาเสพติดในประเทศไทยได้ถูกวางความสำคัญไว้สำหรับคนทุกกลุ่ม ไม่ว่าจะเป็นผู้ใหญ่ เด็ก หรือผู้สูงอายุ โดยเริ่มสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับยาเสพติดตั้งแต่วัยเด็ก เนื่องจากเด็กยังมีพัฒนาการทางสมองไม่เต็มที่ ทำให้สารเสพติดมีผลต่อพัฒนาการทางสมองของเด็กมากกว่าวัยอื่น ๆ และยังส่งผลในเรื่องปัญหาพฤติกรรม เชาวน์ปัญญาที่ลดลง รวมไปถึงปัญหาในด้านอารมณ์และจิตใจด้วย

สถาบันการศึกษาจึงได้จัดกิจกรรมขึ้นมาป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในรูปแบบต่าง ๆ ที่เด็กจะเข้าถึงได้ง่าย เช่น

• การจัดนิทรรศการความรู้เกี่ยวกับยาเสพติด
• กิจกรรมรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่ (บุหรี่จัดเป็นยาเสพติดประเภทไม่ผิดกฎหมาย)
• กิจกรรมประกวดคำขวัญวันต่อต้านยาเสพติด
• กิจกรรมประกวดกลอนในวันต่อต้านยาเสพติด*
• กิจกรรมประกวดภาพระบายสีในหัวข้อเกี่ยวกับวันต่อต้านยาเสพติด เช่น “เยาวชนไทยห่างไกลยาเสพติด”
• กิจกรรม/ชมรม, การประกวดดนตรี, แข่งขันกีฬา เพื่อการใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ สร้างร่างกายและจิตใจที่แข็งแรง
• การคัดเลือกต้นแบบเยาวชนร่วมรณรงค์ต่อต้านภัยยาเสพติด (พิจารณาจากความประพฤติ และมีชื่อเสียง เช่น นักกีฬา พิธีกร นักแสดง ศิลปิน)

เกร็ดความรู้เพิ่มเติม: นอกจากวันที่ 26 มิถุนายนของทุกปีจะเป็นวันต่อต้านยาเสพติดโลกแล้ว ยังเป็นวันสุนทรภู่ กวีเอกของไทยอีกด้วย ดังนั้นนอกจากกิจกรรมประกวดคำขวัญวันต่อต้านยาเสพติดแล้ว เราจึงมักจะเห็นกิจกรรมประกวดกลอนวันต่อต้านยาเสพติดมาควบคู่กัน ซึ่งกิจกรรมต่าง ๆ เหล่านี้ จะส่งเสริมให้เยาวชนต้องศึกษา ทำความเข้าใจเกี่ยวกับโทษของยาเสพติดในทางตรงและอ้อม เพื่อนำมาเขียนคำขวัญ และกลอนต่าง ๆ

ในระดับชุมชนเองก็มีลักษณะกิจกรรมในทำนองเดียวกัน โดยมุ่งเน้นในด้านการให้สร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับยาเสพติดเพื่อให้ตระหนักถึงโทษของยาเสพติด เสริมสร้างภูมิคุ้มกันให้กับคนในชุมชน, การสร้างเครือข่ายเฝ้าระวังในชุมชน เพื่อลดทั้งผู้เสพ และลดผู้ค้า, การจัดกิจกรรมทางพุทธศาสนา เช่น การไหว้พระ, สวดมนต์, นั่งสมาธิ เพื่อยกระดับจิตใจ นอกจากนี้บางชุมชนยังมีการรับอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านที่เป็นบุคคลใกล้ชิด คอยดูแลและส่งเสริมสุขภาพของทุกคนในหมู่บ้าน เพื่อลดการใช้ยาเสพติดในชุมชน รวมไปถึงการติดตามผลหลังรับการรักษาด้วย

และการรณรงค์ในระดับประเทศที่สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติดได้เชิญชวนให้คนไทยทั้งประเทศใส่เสื้อสีขาวในวันที่ 26 มิถุนายน ในธีม “คนไทยหัวใจสีขาว” ร่วมกันแสดงเจตนารมณ์ต่อต้านยาเสพติด ไม่ยุ่งเกี่ยวกับยาเสพติด ทำประโยชน์เพื่อสังคม เฝ้าระวังปัญหายาเสพติดในชุมชน เพื่อให้ครอบครัว สังคม และประเทศชาติ ปลอดภัยจากยาเสพติดอย่างยั่งยืน

โดยสรุปใจความสำคัญของกิจกรรมต้านภายยาเสพติดของประเทศไทยนั้นมีความรอบด้านและถูกดำเนินการไปพร้อม ๆ กัน ทั้งการสร้างความเข้าใจ, การป้องกัน - ปราบปรามเริ่มจากชุมชน และสถาบันศึกษา, และการพัฒนาคุณภาพชีวิตให้สุขอนามัยแข็งแรง จิตใจผ่องใส เพื่อลดความเสี่ยงที่คนในชุมชนจะหันไปใช้ยาเสพติด

กิจกรรมต้านภัยยาเสพติดของประเทศต่าง ๆ มีอะไรบ้าง

กิจกรรมในวันต่อต้านยาเสพติดของประเทศอื่น ๆ ก็มีจุดประสงค์ที่คล้ายคลึงกันกับไทย นั่นคือการสร้างความเข้าใจ และลดจำนวนผู้เสพให้ได้มากที่สุด ทั้งในแง่ของผู้ที่เริ่มเข้ามาเสพ และการบำบัดผู้ป่วยยาเสพติดให้กลับไปใช้ชีวิตในสังคมได้อย่างมีความสุข ไปดูกันว่ากิจกรรมของประเทศอื่น ๆ ต่างจากไทยอย่างไรบ้าง

• 1. 10 Days To Say NO To Drugs – ประเทศเบลเยี่ยม

ภาพจาก drugfreeworld

Drug Free World เป็นองค์กรไม่แสวงกำไรเพื่อการต่อต้านยาเสพติดที่มีสมาชิกกว่า 24 ประเทศทั่วโลก และเบลเยี่ยมเองก็เป็นหนึ่งในนั้น ในการรณรงค์นี้อาสาสมัครจากเบลเยี่ยมมีการรณรงค์โดยสวมใส่เสื้อสีฟ้า พร้อมด้วยการพกหนังสือเล่มเล็กชื่อ The Truth About Drugs ไปตามสถานที่ต่าง ๆ ที่มีผู้คนอยู่จำนวนมากเป็นเวลา 10 วัน ตั้งแต่วันที่ 16 - 26 มิถุนายน ตัวอย่างสถานที่เช่น สถานีรถไฟกลาง Antwerp (เมืองทางตอนเหนือของเบลเยี่ยม) เข้าถึงคนมากกว่า 3,500 คน และลงทางตอนใต้ที่เมือง Molenbeek ซึ่งเป็นเมืองที่มีการใช้ยาเสพติดเยอะมาก พวกเขาตั้งบูทที่สถานีรถไฟ แล้วแจกจ่ายหนังสือให้กับผู้โดยสาร รวมถึงร้านค้าต่าง ๆ เพื่อสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับยาเสพติดให้กับคนในพื้นที่

หลังจบแคมเปญจาก Drug Free World ของเบลเยี่ยมสามารถกระจายหนังสือที่จะเป็นทั้งแนวทางการใช้ชีวิต และขุมความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับยาเสพติดให้กับคนในประเทศได้มากกว่า 55,000 เล่ม โดยถูกฝากไว้กับร้านค้าทั่วประเทศกว่า 500 ร้าน บางร้านจำเป็นต้องขอเพิ่มเพราะหนังสือหมดเร็วมาก แสดงให้เห็นถึงความตื่นตัวต่อปัญหาภัยยาเสพติดภายในประเทศเบลเยี่ยม

สามารถดาวน์โหลดหนังสือ The Truth About Drugs ได้ที่นี่

• 2. Flash mob at Hollywood and Highland - สหรัฐอเมริกา, ลอสแอนเจลิส (LA)

ภาพจาก drugfreeworld

“Drugs are something that is someone else’s problem until it’s your kid and by then it’s too late.” – Marshall Faulk, NFL Legend, 2022

หลังจากสถานการณ์โควิด-19 เกิดขึ้นได้ 10 เดือน พบว่ามีคนเสียชีวิตจากการใช้ยาเกินขนาดมากกว่าปีก่อนหน้าถึง 52% ดังนั้นเพื่อการรณรงค์ที่สามารถเข้าถึงคนกลุ่มใหญ่ใน LA ได้ กลุ่มอาสาสมัคร Drug Free World ได้ปรากฏตัวในวันก่อนงาน Super Bowl* ที่ใจกลาง Hollywood และแจกจ่ายหนังสือ The Truth About Drugs ไปจนถึงช่วงวันงานจริง

นอกจากนี้ในวันงาน ทีมอาสาสมัครได้ร่วมกับ Marshall Faulk ผู้เล่นทรงคุณค่าของ National Footbal League (NFL Legend) เชิญชวนให้ทุกคนลงทะเบียนเรียนหลักสูตรการศึกษาเกี่ยวกับยาเสพติดซึ่งเปิดให้เรียนฟรีอีกด้วย

เกร็ดความรู้เพิ่มเติม: Super Bowl การแข่งขันรอบชิงชนะเลิศทีมอเมริกันฟุตบอลอาชีพประจำปีของ NFL 37% ของชาวอเมริกันมีกีฬาโปรดคืออเมริกันฟุตบอล ทำให้งาน Super Bowl เป็นงานที่ทุกสายตาจับจ้อง (ถ่ายทอดสดทั่วโลก) และเป็นงานกีฬาที่มีมูลค่าสูงที่สุดในโลก

• 3. Red Ribbon Week – สหรัฐอเมริกา

Red Ribbon Week คือแคมเปญที่เก่าแก่และใหญ่ที่สุดเพื่อการรณรงค์ให้ความรู้เกี่ยวกับแอลกอฮอล์, ยาเสพติด, และความรุนแรงอื่น ๆ ให้กับเด็กทั่วสหรัฐอเมริกากว่าล้านคน ซึ่งถูกจัดเป็นประจำทุกปีในสัปดาห์สุดท้ายของเดือนตุลาคม

Peggy Sapp ประธาน National Family Partnership ได้พูดถึง Red Ribbon Week โดยสรุปใจความได้ดังนี้

• เป็นการรณรงค์เพื่อเรียกความสนใจ และให้ความรู้แก่ประชาชนเกี่ยวกับอันตรายของยาเสพติด
• เป็นการรณรงค์ด้วยกลยุทธ์เชิงสภาพแวดล้อม ที่ส่งผลเป็นวงกว้างในทุกสังคม
• ถูกออกแบบมาเพื่อให้ผู้คนคุยกันมากขึ้น ทำกิจกรรมร่วมกัน และสร้างความรู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของชุมชน
• ช่วยให้ผู้ปกครอง และโรงเรียนจัดทำหลักสูตรเพื่อป้องกันยาเสพติดที่ดี
• สร้างสภาพแวดล้อมที่ดีให้กับคนในสังคม ส่งเสริมพฤติกรรมเชิงบวก และให้ความสนุกสนาน ซึ่งเป็นสองสิ่งที่จำเป็นต่อสุขภาพจิต

ตัวอย่างกิจกรรมใน Red Ribbon Week

• สร้าง Dress Code เพื่อร่วมกันรณรงค์ต่อต้านยาเสพติด
• ตกแต่งประตูห้องพักของตัวเอง (บางโรงเรียนมีการประกวดด้วย)
• เขียนข้อความรณรงค์ด้วยชอล์ก
• ต่อริบบิ้นสีแดงกันคนละชิ้น ช่วยกันสร้างโรงเรียนปลอดยาเสพติด
• เล่น Red Ribbon Bingo เสริมสร้างการแก้ปัญหาเมื่อต้องเผชิญหน้ากับยาเสพติด

5 ข้อนี้เป็นเพียงตัวอย่างส่วนหนึ่งเท่านั้น แต่ละโรงเรียน แต่ละชุมชน ก็จะมีการทำกิจกรรมที่สร้างสรรค์ออกมาแตกต่างกันออกไป เช่น การประกวดคำขวัญ, การแต่งเพลง แต่งแรป, การจัดทำที่คั่นหนังสือ, การจัดทำพวงกุญแจ เป็นต้น โดยมีจุดประสงค์เดียวกัน คือ เพื่อต่อต้านยาเสพติด และความรุนแรงทุกรูปแบบ

ขอบคุณภาพจาก weareteachers

ภูฟ้าเรสท์โฮม ขอเป็นอีกหนึ่งแรงร่วมต้านภัยยาเสพติด

ภัยยาเสพติดเป็นสิ่งที่ใกล้ตัวเรามากกว่าที่คิด ดังนั้นจึงเป็นเรื่องสำคัญที่เราทุกคนจะดูแลกันและกัน โดยเริ่มต้นง่าย ๆ จากการใส่ใจ เข้าใจ และร่วมกันแก้ปัญหา เพื่อป้องกันการหันไปพึ่งพายาเสพติด และฟื้นฟูผู้ป่วยยาเสพติดให้สามารถกลับมาใช้ชีวิตในสังคมได้อย่างราบรื่น

ที่ภูฟ้าเรสท์โฮม เรามีกิจกรรมต้านภัยยาเสพติดหลากหลายรูปแบบที่สร้างความรู้สึกผ่อนคลายให้กับผู้ป่วยยาเสพติดทุกคนที่เข้ารับการบำบัด โดยกิจกรรมของภูฟ้ามีทั้งแบบกิจกรรมเดี่ยว และแบบหมู่คณะ ที่ออกแบบโดยผู้ชำนาญการโดยเฉพาะ เพื่อพัฒนาทั้งร่างกายและจิตใจ ปรับสภาพแวดล้อม ช่วยเรื่องการปรับตัวเข้าสู่สังคมได้อย่างรวดเร็ว และไม่หันกลับไปใช้ยาเสพติด

เลิกยาเสพติดได้อย่างปลอดภัยกับภูฟ้าเรสท์โฮม ติดต่อเราได้ที่นี่ หรือ โทร. 1522 เพื่อปรึกษาผู้ชำนาญการด้านการบำบัดยาเสพติดภูฟ้าเกี่ยวกับการเข้ารับการบำบัด

-------------------------------------------------------

Source: un.org , unodc.org , thestandard , worldometers , oncb.go.th , brh , unodc.org/romena , govesite , sites.google.com , camri.go.th , cdd.go.th , phc.moph.go.th , drugfreeworld.org , themomentum.co , wolfgangsport , drugfreeworld.org , weareteachers.com ,

Teachingexpertise.com , redribbon.org , youthfirstinc.org