ควรเริ่มเลิกยาเมื่อไหร่? อยากเลิกยา แต่ไม่รู้ต้องเริ่มยังไง มีคำตอบ !
08 พฤศจิกายน 2567
เมื่อไหร่ควรเริ่มเลิกยา? หากคุณหรือคนใกล้ตัวเริ่มรู้สึกว่ายาเสพติดกำลังส่งผลกระทบต่อชีวิต ไม่ว่าจะเป็นปัญหาสุขภาพ การงาน หรือความสัมพันธ์ นั่นเป็นสัญญาที่กำลังเตือนคุณว่า ถึงเวลาแล้วที่คุณควรเลิกยาเสพติด และหากยังไม่รู้ว่าควรเริ่มเลิกยาอย่างไร บทความนี้ไขข้อข้องใจของคุณได้
อะไรคือสัญญาณเตือนว่าควรเริ่มเลิกยา?
การเสพติดยานั้นส่งผลกระทบต่อร่างกาย จิตใจ และพฤติกรรมหลายอย่างจนหลายคนอาจไม่ทันได้สังเกตเห็นสัญญาณเหล่านี้ในช่วงแรกของการใช้ยา แต่เมื่อการเสพติดเริ่มรุนแรงขึ้น สัญญาณเตือนต่าง ๆจะปรากฏชัดเจนมากขึ้น สัญญาณที่จะทำให้คุณรู้ตัวว่าควรที่จะเลิกยาเสพติดนั้นมีจากหลายด้านประกอบกัน ไม่ว่าจะเป็นทางด้านร่างกาย พฤติกรรม หรือทางด้านจิตใจ หากมีอาการดังต่อไปนี้แม้อย่างใดอย่างหนึ่ง ควรพิจารณาเลิกยาเสพติดให้โดยเร็วก่อนที่จะส่งผลเสียที่รุนแรงในระยะยาวขึ้น
1.สัญญาณเตือนทางสุขภาพ
ร่างกายอ่อนแอและเจ็บป่วยบ่อยขึ้น
การใช้ยาเสพติดเป็นเวลานานส่งผลให้ระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอลง ทำให้ผู้ที่เสพยาเสพติดป่วยง่ายขึ้น เช่น เป็นหวัดบ่อย มีอาการเหนื่อยล้าหรือหมดแรงตลอดเวลา
เบื่ออาหารหรือน้ำหนักลดลงอย่างมาก
การใช้ยาเสพติดมักทำให้ผู้ใช้มีอาการเบื่ออาหาร ซึ่งนำไปสู่การที่น้ำหนักลดอย่างรวดเร็ว หากเริ่มมีน้ำหนักลดลงหรือรู้สึกว่าเบื่ออาหาร ก็เป็นอีกหนึ่งสัญญาณที่เตือนว่าควรที่จะเลิกยาเสพติด
นอนไม่หลับหรือมีปัญหาในการนอนหลับ
ยาเสพติดบางประเภท เช่น ยาเสพติดประเภทกระตุ้น หรือสารเสพติดประเภทโอปิออยด์ สามารถส่งผลกระทบต่อการนอนหลับ ทำให้ผู้เสพต้องเผชิญกับปัญหานอนไม่หลับหรือมีอาการนอนหลับไม่เพียงพอ
2.สัญญาณเตือนทางพฤติกรรม
พฤติกรรมต่อการทำงานหรือการเรียนแย่ลง
ไม่สามารถทำงานหรือเรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพเหมือนเดิมรู้สึกว่าตนเองขาดสมาธิ มีความสามารถในการจดจำน้อยลงหรือไม่สามารถจัดการเวลาในชีวิตประจำวันได้เท่าที่เคย
ความผิดปกติของพฤติกรรมการใช้เงิน
เริ่มมีพฤติกรรมการใช้เงินที่ผิดปกติจากเดิม เช่น เริ่มหาทางออกโดยการขายทรัพย์สิน ขอยืมเงินผู้อื่น หรือมีหนี้สินมากขึ้น เนื่องจากต้องการเงินไปซื้อยา
3. สัญญาณทางอารมณ์และจิตใจ
รู้สึกอารมณ์แปรปรวน
อาจรู้สึกมีความสุขหรือก้าวร้าวมากกว่าปกติในช่วงเวลาสั้น ๆ แล้วเปลี่ยนไปเป็นความเครียดหรือซึมเศร้าทันทีหลังจากฤทธิ์ยาหมด และมักจะใช้ยาเสพติดเพื่อควบคุมอารมณ์ ซึ่งนั่นเป็นสัญญาณว่าคุณกำลังเริ่มใช้ยามากขึ้น และไม่ควรปล่อยอาการนี้เอาไว้
มีความรู้สึกเศร้าหรือวิตกกังวล
ยาเสพติดมักจะทำให้สารเคมีในสมองไม่สมดุล เช่น สารเซโรโทนินและโดปามีน ซึ่งมีบทบาทสำคัญต่ออารมณ์ของเรา เมื่อเริ่มมีอาการซึมเศร้าหรือวิตกกังวลจนเกินไปนั้นเป็นสัญญาณเตือนว่าสมองกำลังถูกยาเสพติดทำลาย
อะไรเป็นปัจจัยที่จะทำให้ตัดสินใจเลิกยาได้?
การตัดสินใจเลิกยาเสพติดนั้นไม่ใช่เรื่องง่ายสำหรับผู้ที่ติดยาเสพติด แต่ก็ไม่ใช่เรื่องที่ยากเกินไปหากมีปัจจัยที่มากระตุ้นให้ผู้เสพเห็นถึงผลเสียของการเสพยาหรือผลดีของการเลิกยา ซึ่งมักมาจากหลายปัจจัย ได้แก่
ตระหนักถึงปัญหาด้านสุขภาพ
เมื่อผู้เสพเริ่มมีอาการเจ็บป่วยหรือพบว่าร่างกายทรุดโทรมลง ผู้เสพอาจจะเริ่มตระหนักถึงความเสี่ยงที่อาจทำให้สุขภาพแย่ลงเรื่อยๆ เป็นเหตุผลที่อาจทำให้ผู้เสพตัดสินใจเลิกยาเนื่องจากกลัวร่างกายจะทรุดโทรมรุนแรงได้
เห็นประโยชน์ในการเลิกยาเสพติด
การที่ผู้เสพรู้ตัวว่าการเสพติดทำให้ชีวิตตนเองแย่ลง เป็นการสูญเสียทั้งโอกาสในชีวิตส่วนตัว งาน หรือการเรียน รวมถึงการเงิน หากผู้เสพตระหนักรู้เกี่ยวปัญหาเหล่านี้ จะสามารถเป็นแรงจูงใจที่เสริมให้ผู้เสพมีกำลังใจที่อยากจะเริ่มเลิกยาเสพติดและกลับมาใช้ชีวิตที่มีคุณภาพได้
การสนับสนุนจากครอบครัวและคนรอบข้าง
การได้รับแรงสนับสนุนจากคนรอบข้างมีผลต่อการตัดสินใจเลิกยาอย่างมาก เมื่อมีคนใกล้ชิดที่เข้าใจและช่วยสนับสนุน จะทำให้ผู้ป่วยรู้สึกมีเเรงผลักดันในการเลิกยาเสพติดมากขึ้น ดังที่มีวิจัยอ้างอิง อาทิเช่น
- ผลการวิจัยจาก โรงพยาบาลธัญญารักษ์อุดรธานี ระบุว่า ปัจจัยด้านแรงสนับสนุนทางสังคมนั้นเป็นปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการเลิกยาเสพติดได้เป็นอย่างดี
- งานวิจัยของ วารสารทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ พบว่า ปัจจัยด้านแรงสนับสนุนทางสังคมมีความสัมพันธ์ทางบวกต่อความตั้งใจในการเลิกยาเสพติดของเยาวชน
- ผลการวิจัยของ โรงพยาบาลหนองกี่ จังหวัดบุรีรัมย์พบว่า การสนับสนุนทางสังคมของครอบครัวด้านการยอมรับและเห็นคุณค่า การเป็นส่วนหนึ่งของครอบครัว การสนับสนุนทางสังคมของชุมชนด้านการยอมรับและเห็นคุณค่า มีความสัมพันธ์กับการเลิกเสพสารเสพติดประเภทเมทแอมเฟตามีนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
การเข้าถึงบริการรักษาและฟื้นฟู
การรับรู้ข้อมูลและการเข้าถึงบริการรักษา เช่น การเห็นว่าสามารถขอรับการปรึกษาจากแพทย์หรือการเข้าใจว่าสถานบำบัดฟื้นฟูไม่ได้น่ากลัวแบบที่ตนคิด ช่วยให้ผู้ป่วยได้เห็นโอกาสที่จะช่วยในการเลิกยาเสพติดได้
การตระหนักรู้ปัญหาทางกฎหมาย
การที่ผู้เสพยาตระหนักรู้ว่าตนอาจต้องเผชิญกับปัญหาทางกฎหมาย เช่น การถูกจับกุม หรือการถูกลงโทษจากการกระทำผิดที่กฎหมาย ก็เป็นแรงจูงให้ผู้เสพยาเสพติดต้องตัดสินใจเลิกใช้ยาเพื่อหลีกเลี่ยงความเสี่ยงของโทษทางกฎหมายในอนาคต
สามารถขอความช่วยเหลือจากใครเมื่ออยากเลิกยาเสพติด?
1. แพทย์และจิตแพทย์
การเข้าพบแพทย์นั้นจะสามารถช่วยในการประเมินสภาพสุขภาพร่างกายและจิตใจของผู้ป่วยยาเสพติด รวมถึงการให้คำปรึกษาเกี่ยวกับการรักษาที่เหมาะสม เช่น การใช้ยาเพื่อช่วยในการเลิกยาเสพติด หรือการบำบัดทางจิตวิทยา เป็นต้น
2. ศูนย์ฟื้นฟูหรือสถานบำบัดยาเสพติด
การเข้ารับการช่วยเหลือจากศูนย์ฟื้นฟูหรือสถานบำบัดยาเสพติดเป็นทางเลือกที่ส่งผลดีต่อผู้ป่วย เนื่องจากสถานบำบัดประกอบด้วยนักจิตวิทยา, นักบำบัด, และแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านการฟื้นฟูผู้ป่วยยาเสพติดโดยเฉพาะที่จะช่วยให้คำแนะนำและสนับสนุนในกระบวนการเลิกยาที่เหมาะสมกับตัวผู้ป่วยตั้งเเต่แรกเริ่มไปจนถึงการให้ความช่วยเหลือหลังเลิกยา
3. ครอบครัวและเพื่อน
การปรึกษาครอบครัวหรือคนรอบข้างที่สนิทถือเป็นอีกหนึ่งทางในการเริ่มเลิกยาเสพติด วิธีนี้จะทำให้ผู้ป่วยไม่รู้สึกว่าตนเองเผชิญกับปัญหาอยู่เพียงลำพัง และอาจจะยังเป็นอีกแรงที่ช่วยผลักดันให้ผู้ป่วยเข้าสู่กระบวนการรักษาได้อีกแรง
ในยุคปัจจุบันที่การสื่อสารต่างๆในสังคมล้วนสื่อสารผ่านช่องทางออนไลน์ การขอคำปรึกษาหรือขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญหรือหน่วยงานต่างๆจึงสามารถทำได้ง่ายขึ้น โดยที่ในเบื้องต้นผู้ป่วยยาเสพติดสามารถติดต่อขอรับคำปรึกษาจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญหรือสถานบำบัดผ่านช่องทางออนไลน์ก่อนได้โดยยังไม่ต้องเดินทางไปยังสถานที่นั้นๆด้วยตัวเองเพียงอย่างเดียว
ทำไมการเริ่มเลิกยาเร็วจึงฟื้นฟูได้ง่ายกว่า?
การเริ่มเลิกยาตั้งเเต่ระยะเริ่มต้นที่มีอาการเสพติดนั้นมีข้อดีหลายประการ เพราะการใช้ยาในระยะยาวนั้นจะทำลายสุขภาพและสมองไปเรื่อยๆทำให้ทั้งด้านร่างกายและสมองถูกทำลาย หากปล่อยให้อาการติดยาเสพติดเป็นไปอย่างต่อเนื่องโดยไม่รับการรักษา ความเสียหายที่เกิดขึ้นก็จะยิ่งรุนแรงและยากต่อการรักษาฟื้นฟู
ผลการศึกษาวิจัยจากสถาบันสุขภาพแห่งชาติของสหรัฐอเมริกา (NIH) ระบุว่าเมื่อผู้ป่วยยาเสพติดเริ่มเลิกยาในช่วงที่ร่างกายยังไม่ติดยาอย่างรุนแรง สมองและระบบประสาทจะสามารถปรับตัวกลับมาเป็นปกติได้ง่ายกว่าการเลิกยาหลังจากการใช้ยาระยะยาว
การเลิกยาตั้งเเต่ระยะเริ่มต้นยังช่วยลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อนที่เกี่ยวกับอาการถอนยา (withdrawal symptoms) ซึ่งในบางกรณีอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ หากผู้ใช้ยาเสพติดเริ่มกระบวนการเลิกตั้งแต่ยังไม่ติดยาหนัก โอกาสที่จะกลับไปใช้ยาอีกครั้งจะน้อยลง นอกจากนี้ ผู้ที่เลิกยาเร็วมีโอกาสฟื้นฟูในเรื่องของความสัมพันธ์ การเข้าสังคม และความสามารถในการกลับไปทำงานได้ดีขึ้นเมื่อเทียบกับผู้ที่ใช้ยาระยะยาว
การตัดสินใจเลิกยาเสพติดเป็นกระบวนการที่สำคัญและท้าทายต่อชีวิตของผู้ป่วยยาเสพติดเป็นอย่างมาก ดังนั้นการรับรู้ถึงสัญญาณเตือนความผิดปกติทางด้านร่างกายและจิตใจตั้งเเต่เริ่มต้นจึงสำคัญเพื่อที่ผู้ป่วยจะไม่ปล่อยให้ตัวเองมีอาการจนถึงขั้นรุนแรงจนอันตรายถึงแก่ชีวิต
อย่างไรก็ตามอย่าลืมว่าคุณไม่ได้อยู่คนเดียวในเส้นทางนี้ การขอรับความช่วยเหลือและการสนับสนุนจากครอบครัว เพื่อน คนรอบข้าง และผู้เชี่ยวชาญนั้นเป็นสิ่งที่ที่สำคัญที่จะช่วยให้เกิดแรงจูงใจและทำให้การเดินทางของคุณในเส้นทางการเลิกยาเสพติดนี้เป็นไปได้ง่ายขึ้น
หากคุณหรือคนที่คุณรักกำลังประสบปัญหาเกี่ยวกับการใช้สารเสพติดหรืออยากเลิกยาเสพติดแต่ไม่รู้จะหันไปพึ่งพาใคร “ภูฟ้าเรสท์โฮม” ยินดีให้คำปรึกษาและพร้อมที่เข้าช่วยเหลืออย่างเต็มความสามารถ ด้วยแพทย์และผู้ชำนาญการเฉพาะทาง การเปลี่ยนแปลงที่ดีสามารถเริ่มต้นได้จากการตัดสินใจเพียงครั้งเดียว การตัดสินใจนี้จะเปลี่ยนให้ชีวิตของคุณความหมายและในอนาคตคุณจะรู้สึกขอบคุณต่อการตัดสินใจในครั้งนี้ของคุณ โทร.1522 เพื่อขอรับคำปรึกษาจากผู้ชำนาญการด้านการเลิกยาเสพติดของเราเลยตอนนี้.
บทความที่คุณอาจสนใจ
การรับฟัง คือจุดเริ่มต้นของการเลิกยาเสพติด
โพสต์เมื่อ 26 มีนาคม 2569
เคยหรือไม่? พยายามตักเตือนลูกให้เลิกยาเสพติด แต่กลับยิ่งถูกต่อต้าน หรือสถานการณ์แย่ลง นั่นเพราะจุดเร...
เตือนภัยวัยรุ่น ยาลิ้นฟ้า หรือโรฮิปนอล (Rohypnol) สุดอันตราย!
โพสต์เมื่อ 26 มีนาคม 2569
เคยได้ยินหรือไม่? ยาลิ้นฟ้า หรือโรฮิปนอล ยาในกลุ่มยานอนหลับอีกหนึ่งตัวที่ถูกนำไปใช้อย่างผิดวัตถุประส...
ปัญหาที่จะตามมา หากเลิกยาเสพติดผิดวิธี
โพสต์เมื่อ 09 กุมภาพันธ์ 2569
เลิกยาเสพติดผิดวิธี อันตรายแต่ผลที่ตามมามากกว่าที่คิด ผู้ป่วยยาเสพติดแต่ละคนต้องการการดูแลที่แตกต่าง...